8/27/2015

އެސެސްމެންޓް ފޮރ ލަރނިންގ އަދި ފީޑްބެކް ދިނުން

ތަފުޞީލީ ފީބެކްޑް ދިނުމުން ދަރިވަރަށް ރަނގަޅަށް ކުރެވުނީ ކޮންކަމެއްކަމާއި އިތުރަށް ރަނގަޅު ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތަކާއި އިތުރަށް ރަނގަޅުކުރަން އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް ސާފުކޮށް އެނގެއެވެ. އަނގަބަހުންނާއި ލިޔުމުންވެސް ފީޑްބެކްދެވިދާނެ އެވެ.

ސަކްސަސް ކްރައިޓީރިއާ އާއި ފީޑްބެކް ރަނގަޅަށް ގުޅިފައި އޮތުމަކީ މުހިންމުކަމެކެވެ. " ގުޑް ޖޮބް " ނުވަތަ " ކީޕް އަޕް ދަ ގްރޭޓް ވޯކް " ފަދަ ބަސްތައް ބެލެވޭނީ ތައުރީފުގެ ގޮތުގަ އެވެ. ފީޑްބެކްގެ ގޮތުގައެއްނޫނެވެ.

ފީޑްބެކް ދޭނެގޮތް:

ސްޓްރެޓެޖީ	އިޚުތިޔާރުކުރެވިދާނެ ގޮތްތައް
· މައުލޫމާތާއި ފެކްޓްސް އަށް ވަގުތުން ފީޑްބެކް ދިނުން ( ރނަގަޅު / ނުރަނގަޅު ) · ދަރިވަރަށް އެކަމެއް ރަނގަޅުކުރާނެ ވަގުތު އޮއްވައި ފީޑްބެކް ދިންން	· ވަގުތުން · ގިނަގިނައިން	ވަގުތު
· ސަކްސަސް ކްރައިޓިރިއާ އާއިގުޅޭގޮތުން ދަރިވަރުގެ ރަނގަޅު ކަންތައްތަކާއި އިތުރަށް ރަނގަޅުކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތަކަށް · ދަރިވަރަށް ދެންކުރެވިދާނެކަމަކީ ކޮބާކަން ފާހަގަކޮށް ކޮމެންޓްކުރުން (ޒާތީ ވަހަކައެއް ލިޔެގެން ނުވާނެ)	· ދަރިވަރު އުފެއްދި އެއްޗަކަށް · ދަރިވަރު މަސައްކަތްކުރި ގޮތަށް	ފޯކަސް
· ހަމަހަމަ އުސޫލަކުން އަދި އިސްކަންދޭތަރުތީބަކުން · އުނގެނުމުގެ އެންމެ މުހިންމު ލަނޑުދަނޑިއާއިގުޅޭ ޕޮއިންޓްތައް ހިމެނުން · ދަރިވަރުގެ ނަފުސާނީ ތަރައްގިގެ ފެންވަރަށް ރިޢާޔަތްކުރުން	· ހިމަނާނީ ކިތައް ޕޮއިންޓް · ކޮންމެ ޕޮއިންޓެއްގައި ހިމަނާނީ ކިހާވަރަކަށް	މިންވަރު
· އެދަރިވަރަކާއި އެންމެ އެކަށޭނެގޮތަކަށް ފީޑްބެކްދިނުން - ދަރިވަރުގެ ގާތު އިށީދެހުރެތޯ - ވަކި ބައްދަލުވުމެއްގައިތޯ - ލިޔުމުންތޯ - ދަރިވަރު މިސާލެއް ބޭނުންވޭތޯ	· އަނގަބަހުން · ލިޔުމުން · ވިޜުއަލް / އަމަލީގޮތުން	މޯޑް
· ވަކވަކި ދަރިވަރުންގެ ވަކި ޚާޢްޞަކަމެއް ފާހަގަކުރާނަމަ ވަކިވަކި ދަރިވަރުންނަށް · ގްރޫޕް / ކްލާސް ފީޑްބެކް – މުޅި ކުލާހަށް ނުވަތަ ގިނަދަރިވަރުންނަށް ވަކި މަފުޙޫމެއް އޮޅުންއަރާނަމަ	· ވަކިވަކި ދަރިވަރުންނަށް · ގްރޫޕަށް / މުޅި ކުލާހަށް	އޯޑިއަންސް

ދަރިވަރަށް މަންފާއެއްނުކުރާނެ ފީޑްބެކް ނުދޭށެވެ.

ދެވޭ ފީޑްބެކް ދަރިވަރަުންނަށް މަންފާއެއްނުކުރާ އެއްޗަކަށް ބައެއްފަހަރުވެދެ އެވެ. އެއީ:

· މާބޮޑަށް ހިތްހެޔޮކޮށް ބުނާތީ / ލިޔާތީ

· މާބޮޑަށް ފާޑުކިޔާތީ

· މާގިނަވުން

· މާބޮޑަށް ލަސްވުން

ރިސަރޗް އިން ފެންނަގޮތް:

ދަރިވަރުންގެ ޝައުގުވެރިކަމާއި އަދި ކުރިއެރުމާއި ފީޑްބެކާއި ހުރިގުޅުމުގެ މައްޗަށް ވަރަށް ގިނައަދަދެއްގެ ދިރާސާ ކުރެވިފައިވެ އެވެ. ބައެއް ނަތިޖާ ފާހަގަކޮށްލާނަމެވެ.

· ފީޑްބެކްގެ ސަބަބުން ދަރިވަރުންގެ އުނގެނުމަށް ފާހަގކުރެވޭފަދަ ހެޔޮ ބަދަލު އާދެ އެވެ. ނަމަވެސް، މި ބަދަލުގެ ނަތީޖާ ، ބައެއްފަހަރު، އީޖާބީ ވުމާއި ނުވުންވެސް އެކަށީގެންވެ އެވެ އެއީ ފީޑްބެކް ދެވޭގޮތާއި ވައްތަރާއި ވަގުތަށް ބިނާވެ އެވެ ( ހެއިޓީ އަދި ޓިމްޕަރލީ ، 2007 ).

· ފީޑްބެކްގެ ސަބަބުން، ދަރިވަރުގެ އުނގެނުމުގެ ޝައުގުވެރިކާއި ދަރިވަރުގެ އަމިއްލަ ގާބިލިއްޔަތާއިމެދު އޭނާދެކޭގޮތަށް ބަދަލުއާދެ އެވެ ( ބްލެކް އަދި ވިލިއަމް ، 1998 ؛ ބަޓްލަރ ، 1988 ).

· އިވޭލުއޭޓިވް ފީޑްބެކް ( ޕަރސަންޓޭޖް މާކްސް / ލެޓަރ ގްރޭޑް ) އަދި ބައިވަރުފަހަރު އިވޭލުއޭޝަން ހެދުމަކީ އޭގެ ނުރަނގަޅު އަސަރު ދަރިވަރުގެ ޝައުގުވެރިކަމަށާ އުނގެނުމަށް ކޮށްފާނެ ކަމެކެވެ ( ޓަންސްޓޯލް އަދި ގިޕްސް ، 1996 ؛ ބްލެކް އަދި ވިލިއަމް ، 1998 ).

· ތަފްޞީލީ ފީޑްބެކް ދޭއިރު ދަރިވަރަށް މިހާރު ކާމިޔާބު ވެފައިވާ މިންވަރު (Where am I now?) ލަނޑުދަނޑިއާއި ނުވަތަ އައުޓްކަމް އާއި އަޅާކިޔާއިރު ، ދާންވާ ހިސާބު (Where am I going?) އަދި އެދެމެދުގެ ފަރަގު ކުޑަކުރާނެގޮތުގެ މައުލޫމާތު ދިނުން އެދެވޭ ނަތިޖާ ނުކުމެ އެވެ (ސްޓިންގިސް، ޗަޕްކިސް އަދި ޗަޕްކިސް، 2004).

Effective Feedback?

· Descriptive Feedback is focused on describing particular qualities of the work or performance

· Evaluative Feedback is a summing up; a judgment used for accountability

· Step 1: Decide if the focus of each statement is mainly descriptive or evaluative in nature. In the column on the left, mark each example of descriptive feedback with a D and each example of evaluative feedback with an E. If you believe it is neither, mark it with an X. On the whole, consider the spirit of the feedback.

· Step 2: For each statement you marked with a D, evaluate how well it meets the three remaining guidelines.

D, E, or X	Feedback	Related to learning goals?	Specific/ Clear?	Cue for next steps?
	I particularly liked your 2nd paragraph. Good thinking here!	Yes No	Yes No	Yes No
	Keep working!	Yes No	Yes No	Yes No
	You didn’t answer the second part of the question. How would you know if you had accounted for all possible combinations?	Yes No	Yes No	Yes No
	74% C-	Yes No	Yes No	Yes No
	Your introductory and concluding paragraphs are effective “bookends” that state your theme.	Yes No	Yes No	Yes No
	I don’t see that you have supported your conclusion with evidence. Look back at the data from your experiment to see if there is a pattern.	Yes No	Yes No	Yes No
	Use a pencil and a ruler for diagrams. Be sure to answer all the questions.	Yes No	Yes No	Yes No
D, E, or X	Feedback	Related to learning goals?	Specific/ Clear?	Cue for next steps?
	Look again at your notes regarding the two special interest groups. How could your example more explicitly clarify their potential biases?	Yes No	Yes No	Yes No
	Good work. This is much neater and seems to show that you have tried hard.	Yes No	Yes No	Yes No
	You are on track here in trying to explain your rule. Think: does it apply to all triangles?	Yes No	Yes No	Yes No
	Nice job – such an improvement!	Yes No	Yes No	Yes No
	This report probably wouldn’t convince a reader who didn’t already agree that we should be saving fuel. What else could you do to make a more convincing argument?	Yes No	Yes No	Yes No
	Your details strongly support your claim that we should recycle newspapers. That’s great!	Yes No	Yes No	Yes No
	Review where you placed your thesis statement. Check your notes and rethink this placement.	Yes No	Yes No	Yes No

Reference List

Brookhart, Susan (2008). How to Give Effective Feedback to Your Students. Cheltenham, VIC, Australia: Hawker Brownlow Education Pty Ltd,

Assessment, Evaluation and Reporting Handbook (2008) Waterloo Region District School Board, Learning Services: School effectiveness & Assessment

Black, P., C. Harrison, C. Lee, B. Marshall, and D. Wiliam. 2002. Working inside the black

box: Assessment for learning in the classroom. London: Department of Education and

Professional Studies, King’s College.

Wiliam, D. 2007. Keeping learning on track: Formative assessment and the regulation of learning. In Second handbook of mathematics teaching and learning, ed. F.K. Lester Jr., 1053–98. Greenwich, CT: Information Age.

Hattie, J & Timperly, H. (2007). The Power of Feedback, Review of Educational Research, Vol. 77, (1), pp. 81-112.

Black, P., & Wiliam, D. (1998). Assessment and classroom learning. Assessment in Education, 5(1), 7–75.

Butler, R. (1988). Enhancing and undermining intrinsic motivation: The effects of task involving and ego-involving evaluation on interest and performance. British Journal of Educational Psychology, 58, 1–14.

Tunstall, P. & Gipps, C. (1996). How does your teacher help you to make your work better?, Children's understanding of formative assessment, The Curriculum Journal, 7(2).

6/23/2015

އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ ނަމޫނާއަކަށް ބަލައިގެން ކުލާސްރޫމު ބެލެހެއްޓުން

ސްކޫލްތަކުން މިއަދު ވާހަކަދައްކަން ޖެހިފައިވަނީ އޮޅުންބޮޅުންތައް ގިނަ އަދި އޮޅުންބޮޅުންތައް އިތުރުވަމުންދާ ދަރިވަރުންގެ އާބާދީއަކަށް ދިމާވާ މައްސަލަތަކަކާއިމެދު ގައެވެ. މިފަދަ ތަފާތު، މައްސަލަތަކެއް ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިވަމުން ދާއިރު، އެކަންތައްތަކަށް ދުރާލާ ތައްޔާރުވެ ބިނާކުރަނިވި ފިޔަވަޅު އެޅުއްވުމަކީ މުދައްރިސުން ކުރައްވަން ޖެހިލައްވާކަމެކެވެ. މި ކަންތައް މުދައްރިސުން ކުރައްވަން ޖެހިލައްވަނީ ޖަޒުބާތީ އަދި ސުލޫކީ މައްސަލަތައް ހުންނަ ދަރިވަރުންނާއި އަދި އެނޫން ދަރިވަރުންގެ އުނގެނުން މަތިކުރައްވަން ކުރައްވާ މަސައްކަތާއި އެކު އެކީގައެވެ.

ކުލާހުގެ މާޙައުލު ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ހަލަބޮލިވެދާފަދަ ކަންތައްތަކެއް ކުރަން ބައެއް ދަރިވަރުން އުޅެފާނެ އެވެ. މިސާލަކަށް، ޤަވާއިދާއި އެއްގޮތަށް އުޅުމަށް ދެކޮޅުހެދުން، ޒުވާބުކުރުން، އެހެންމީހުންގެ ބޮލުގައި ކަންކަން އެޅުވުން، ކުލާހުގެ އެހެން ދަރިވަރުން ރުޅިއެރުވުން، އުނދަގޫ ކުރުން، ސަމާލުކަން ހޯދަންއުޅުން، ކުލާހުގައިބާރަށް ވާހަކަދެއްކުން،އަދި މަސައްކަތް ނުކުރުންފަދަ ކަންތައްތަކެވެ. ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ފެންނަމިފަދަ ނުރަނގަޅު އަމަލުތަކާ ކުރިމަތިލައި އެކަމަށް އެކަށޭނަ އަދި އެދެވޭ ފިޔަވަޅުމުދައްރިސުން އަޅުއްވަންވާނެ އެވެ. ފިޔަވަޅު އެޅުއްވުމުގައި ސަމާލުކަން ދެއްވަންޖެހިލައްވާނެ ނުކުތާއަކީ މުދައްރިސުން އެފަދަ ހާލަތްތަކުގައި އަޅުއްވާ ބައެއްފިޔަވަޅުތައް، ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ފެންނަ ނޭދެވޭ އުޅުން އިތުރަށްގޯސްވެދާނެފަދަ ފިޔަވަޅުތަކަކަށް ވެދާނެކަމެވެ (ބާރބެޓަރ، ނޮރޮނާ، އަދި ބިކަރޑް، 2005؛ ބްރޯނެލް އަދި ވޯލްޓަރ- ތޯމަސް،2001؛ ކުކް، 2005؛ ސެލެނަޑު އަދި ސިލްވިސްޓަރ، 2005؛ ޒިރުޕޮލީ 2008).

ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ދަރިވަރުންނާއި އަދި އެނޫން ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ފެންނަ ނޭދެވޭ އުޅުންތަކާއި ގުޅިގެން އަޅާނެ އިސްލާހީ ފިޔަވަޅުތަކެއް މުދައްރިސުންގެ އަތްމަތީގައި ހުއްޓަސް، އެފިޔަވަޅުތައް، ރޭވުންތެރި ގޮތެއްގައި އެޅުއްވުމަކީ ފަހަރުގައި ނުވެދާނެ ކަމެކެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވާނީ، އެކަށިގެންނުވާ އަދި ދަރިވަރުންގެ ޢަމަލުތައް ކުރިޔަށްވުރެވެސް ގޯސްވެދާނެފަދަ "އިސްލާހީ" ފިޔަވަޅުތައް އެޅުއްވޭގޮތްވުމެވެ. އަދި އެފަދަ ފިޔަވަޅުތަކަކީ، ދަރިވަރުންނަށް އިބުރަތެއް ޙާޞިލުނުވާ، ބޭކާރު ފިޔަވަޅުތަކަކަށް ވެގެން ދިއުމެވެ. ދަރިވަރުންގެފަރާތުން ފެންނަ ރަނގަޅު ކަންތައްތަކަށް ސަމާލުކަންދެވޭ މިންވަރަށްވުރެ ބޮޑަށްދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ފެންނަ ނޭދެވޭ އުޅުމަށް މުދައްރިސަށް ސަމާލުކަން ދެއްވޭނަމަ،އެއީ ނުރަނގަޅު އުޅުން ކުރިޔަށް ގެންދިޔުމަށް ދެވޭ ހިތްވަރަކަށް ނުވަތަރީއިންފޯސްމެންޓަކަށް ވެއެވެ (ޒިރުޕޮލީ، 2008).

މުދައްރިސުންނަށް އޮތް ގޮންޖެހުމަކަށްވާނީ، މުދައްރިސުން ނުވަތަ މަދުރަސާއިން ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން އުއްމީދުކުރާ ކަންތައްތައް ދަރިވަރުންނާ ހިއްސާކުރުމެވެ. ހަމަ އެއާއެކު ދަރިވަރުން ކުލާހުގައި ކާމިޔާބު ޙާޞިލު ކުރުމަށް ބޭނުންވާ އަދި ބޭނުން ހިފެވޭފަދަ އުފެއްދުންތެރި އޮނިގަނޑެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ވެސް ދިމާވާ ގޮން ޖެހުމެކެވެ. މި ކަމުގައި އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރގެ މަސައްކަތް ނަމޫނާއަކަށް ބަލައިގެން މަސައްކަތް ކޮށްފިނަމަ ކުލާހުގައި ތިބޭ ހުރިހާ ގިންތިއެއްގެ ދަރިވަރުންނަށް ބޭނުންވާ އުނގަންނައި ދިނުން ދަރިވަރުންޝައުޤުވެރިވާ ގޮތަށް އަދި މާނައެއްހުރި ގޮތެއްގައި ފޯރުކޮށްދެވިދާނެ އެވެ.

އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ ނަމޫނާއަކަށް ބަލަންވީ ކީއްވެ؟

އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ އަކީ، މަތިންދާބޯޓު ރަންވޭގައި ދުއްވާއިރު އަދި ރަންވޭގައި ބޯޓު ޖައްސާއިރު އަދި ރަންވޭއިން ބޯޓު ނައްޓާލާއިރު، ޕައިލަޓަށް ބޭނުންވާ އިރުޝާދުދޭ މީހާއެވެ. އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ ދޭ އިރުޝާދުގެ ތެރޭގައި ބޯޓު ޖައްސަންވާ ވަގުތާއި ބޯޓު ނައްޓާލުމާއި ދެމެދުގެ ވަގުތުގެ ދިގުމިން ބުނެދިނުމާއި އެއަރ ސްޕޭސްގެ ތެރެއަށް ވަންނަ ބޯޓަށް މަގު ދެއްކުމާއި އެއްޓަވަރުން އަނެއް ޓަވަރަށް ބޯޓު ޙަވާލުކުރުމުގެ ޒިންމާވެސް ހިމެނެއެވެ. އެހެންގޮތަކަށް ބުނާނަމަ، މަތިންދާބޯޓު ވައިގެ ތެރޭގައްޔާއި އަދި ދަތުރަށް ފުރާ ވަގުތުގައްޔާއި ދަތުރު ނިންމާ ވަގުތުގައި، ބޯޓުގެ ރައްކާތެރިކަމާއި ސަލާމަތްތެރިކަމާއި ގުޅޭ ހުރިހާކަމެއްގެ ޒިންމާނަގާ ފަރާތަކީ އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރއެވެ. ކޮންމެއަކަސް، ކުލާސްރޫމުގައި ހެދޭ ކުށް (އެރަރސް) ތަކުގެ އަދަދު މަތިންދާބޯޓުގެ ދަތުރުގައި ދިމާވާ ކުށްތަކަށްވުރެ މާބޮޑުތަންވެސް މަތިކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އެހެންކަމުން ކުލާހުގައި އެއް މާއްދާއިން އަނެއް މާއްދާއަށް ނުވަތަ މުދައްރިސު އެއްފަރާތުން އަނެއް ފަރާތަށް ބަދަލުވާ ވަގުތުގައި ނުވަތަ ކުލާސްރޫމުގައި ތިބެފައި ދަރިވަރުން ސުކޫލުގެ އެހެން ހިސާބަކަށް ބަދަލުވާ ވަގުތު (ލައިބްރަރީއަށް، ހޯލަށް، ކުޅޭބިމަށް) އެދެވޭ ގޮތެއްގައި ދަރިވަރުންގެ ހަރަކާތްތައް ބެލެހެއްޓުމަކީ މުދައްރިސުން ކުރައްވަން ޖެހިލައްވާނެކަމެކެވެ.މުދައްރިސުން އެތަކެއް ދަރިވަރުންގެ ބޭނުންތަކަށް އެއް ވަގުތެއްގައި އިޖާބަދެއްވަން ޖެހިލައްވައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޖަޒުބާތީ އަދި އަޚުލާޤީ މައްސަލަތައްހުންނަ ދަރިވަރުންވެސް ހިމެނެއެވެ. މިއިން އެއްވެސް ދަރިވަރަކު މުދައްރިސުގެނަޒަރުން ގެއްލިޔަ ދެއްވައިގެން ނުވާނެއެވެ. އޭގެ މާނައަކީ ހުރިހާ ދަރިވަރުންތިބެންވާނީ މުދައްރިސުންގެ އަޅާލުން ލިބޭކަން ކަށަވަރު ކުރެވިފައެވެ. ދަރިވަރުންއަމަލުކުރަންޖެހޭ އުޞޫލާއި ޚިލާފަށް ކިތަންމެ ކުޑަކަމެއް ހިނގިކަމުގައިވިނަމަވެސްއެކަމެއް މުދައްރިސުންގެ ރާޑަރަށް އަރާނެއެވެ. އިތުބާރުހުރި ގޮތެއްގައި ހެދިފައިވާދިރާސާ ތަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި، ހެޔޮގޮތުގައި ހިންގާ އަދި ބަލަހއްޓާ ކުލާސްރޫމެއްގައިބޭނުންކުރާ ގޮތްތައް ވާންޖެހެނީ، ރަނގަޅު އޮނިގަނޑެއްގެ ތެރޭގައި ބެލެހެއްޓޭ، އަދިކުރިޔަށް ލަފާކުރެވިގެން ފިޔަވަޅު އެޅޭ ނިޒާމެއް ކަމުގައެވެ (ސައިމަންސެން، ފެއަރ ބޭންކާސް، ބްރީސް، މިއަރ، އަދި ސުގައި، 2008). އެއީ އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ މިސާލަކަށް ފުރިހަމައަށް ފެތޭ ގޮތްތަކެވެ. ކުލާސްރޫމުގައި ދަރިވަރުން މައްސަލަތައް ޙައްލު ކުރެވިދާނެ ގޮތްތަކުގެ ނަމޫނާއަކަށް ބެލިދާނެ އެތައްކަމެއް އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލް ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ނެގިދާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މި ލިޔުމުގައި، ބަލާލާފައިވަނީ އޭގެ ތެރެއިން 3 ކަމަކަށެވެ. އެއީ (1) ފްލައިޓް ޕްލޭނެއް ތައްޔާރުކުރުން (2) އަމާން އޮމާން ދަތުރެއްކަން ޔަޤީން ކުރުން (3) ރައްކާތެރިކަމާއި ސަލާމާތްތެރިކަމާއެކު ދަތުރު ނިންމުވުން.

ފްލައިޓް ޕްލޭން ތައްޔާރުކުރުން

ފްލައިޓަށް ދަތުރުގައި ދެވިދާނެ ތަނަކާއި އަދި ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކާއި ބެހޭ ސާފުސާދާ މިންގަޑެއް ކަނޑައަޅައި ދީފައި އޮތުމަކީ އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ހުރިހާ ގިންތިއެއްގެ ދަރިވަރުން ހިމެނޭ ކުލާހަށްވެސް، އެގޮތަށް މިންގަޑުތަކެއް ކަނޑައެޅިފައި އޮތުމަކީ އަޚުލާޤީ މައްސަލަތައް މަދު ކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މައްސަލަތައް ދިމާވެދާނެ ދިމަދިމާ ފާހަގަކޮށް މިންގަނޑުތަކެއް ކަނޑައެޅި ދަރިވަރުން އަމަލު ކުރަންޖެހޭ ގޮތްތައް ކިޔައިދީފައި އޮތުމަކީ ދިމާވެދާނެ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް މަދުކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ (ޑީޕްރައި އަދި ސުގައި، 2002؛ ސްޓޯމޮންޓް، ސްމިތު،އަދި ލެވިސް،2007). މީގެއިތުރަށް ކުލާސްރޫމުގައި ދަރިވަރުން އަމަލުކުރަންޖެހޭ ގޮތުގެ ގަވައިދެއް އެކުލަވައި އަމަލު ކުރުމަކީ ވެސް، ކުލާހުގައި މަސައްކަތެއްގައި ބައިވެރިނުވެތިބޭ ދަރިވަރުންނާއި އުނދަގޫކުރާ ދަރިވަރުންގެ އެފަދަ އަމަލުތައް މަދުކުރުމަށް އެޅިދާނެ، އަދި އެދެވޭ ނަތީޖާއެއް ފެނިފައިވާ ފިޔަވަޅެކެވެ ( ޖޯންސަން ސްޓޯނަރ، އަދި ގްރިން،1916). އެހެނީ ރަނގަޅު އޮނިގަނޑެއް ކަނޑައަޅައި އެއާއި އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރެވޭ ކުލާސްރޫމުތަކަކީ އުފެއްދުންތެރި އަދި އުނގެނުމުގެ މާޙައުލަކަށް ވެގެންދެއެވެ (ކަރޓްލެޖް،ސިންގ، އަދި ގިބްސަން،2008؛ ކޮންރޯއީ، ސުދަރލެންޑް، ސްނައިޑަރ، އަދި މަރޝް، 2008؛ ސިމްސަންއާއި އޭނާގެ ބައިވެރިން؛ 2008). ރައްކާތެރި އުފާވެރި ދަތުރެއް ފެށެނީ ޕައިލެޓުންނަށް އެމީހުން ކުރަންވާ ކަންތައްތަކާއި ނުކުރަންވާ ކަންތައް އެނގިގެން ކަމަށްވާތީ، އެބީދައިންނެވެ. ޖަޒުބާތީ މައްސަލަތަކާއި އަޚުލާޤީ މައްސަލަތައް ހުންނަ ދަރިވަރުންނަށްވެސް އުނގެނިގަނެވޭފަދަ މާޙައުލެއް ޤާއިމުކުރެވޭނީ ދަރިވަރުންނަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އިންތަކުގެ އިތުރަށް ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ ރަނގަޅުގޮތް އެނގިގެންނެވެ. ދަރިވަރުންނަށް މިންގަޑެއް ކަނޑައެޅުމުގައި ސަމާލުކަން އޮންނަންޖެހޭ އެއްކަމަކީ، ޖިސްމާނީ ގޮތުން ކުލާސް ރޭވިފައިވާ ގޮތެވެ. އުނދަގޫވާފަދަ އަޑުތަކާއި އެނޫންވެސް ސަމާލުކަންދޭން އުނދަގޫވާފަދަ ކަންތައްތަކާއިއެކު، ތޮއްޖެހިފައިވާ ކުލާހެއްގައި، ބަސްއަހައިގެން އުނގެނުމުގެ މަސައްކަތުގައި ދެމިތިބެވޭގޮތްވުމީ ނާދިރުކަމެކެވެ. ރަނގަޅު ރޭވުމެއްގެދަށުން ކުލާސް އަތުރާލުން، އަޑު، އަލި، އަދި ފިނިހޫނުމިން، މި ކަންތައްތަކަކީ ކުލާސްރޫމުތެރެ ފަރުމާކުރުމުގައި ނުވަތަ އަތުރާލުމުގައި މުއްދައްރިސުން ސަމާލުކަން ދެއްވަން ޖެހިލައްވާނެ ކަންތައްތަކެވެ ( ބްރޯނެލް އަދި ވޯލްތަރ-ތޯމަސް،2001؛ ބަރކޭ އަދި ބަރކޭ ސަމައިކް، 2004؛ ސުމިތު އަދި ބޮންޑީ 2000). އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރގެ ބަހުރުވައިންނަމަ ޕައިލެޓުގެ މަސައްކަތް ފަށަންވާނީ، ރަންވޭ ސާފުވެ ހަމަހިމޭން ވުމަށް ފަހުގައެވެ. ކިތަންމެ ވަރަކަށް ފަރުމާކުރެވި އަތުރާލެވިފައިވާ ކުލާސްރޫމަކަށް ވިޔަސް ބައެއް ދަރިވަރުން ކުލާސްރޫމު ތެރޭގައި އުދުހޭހެން ހީވާނެއެވެ.

އެ ދަރިވަރުންނަށާއި އެހެން ދަރިވަރުންނަށްވެސް އަޅާލެވި އެހީތެރިވެދިނުމަށް ރަނގަޅަށް މިންކުރެވި، ސަރަހައްދުތައް ވަކިކުރެވިފައިވާ ކުލާސްރޫމެއްގައި މާބޮޑަށްވެސް މަސައްކަތް ކުރެވޭނެއެވެ. އެހެންނޫނިއްޔާ މުދައްރިސުން ޖެހިލައްވާނީ، އަސާސެއްނެތި، އަބަދުމެ އިންޒާރު ދެއްވަދެއްވަ ތިއްބަވާށެވެ. މިސާލަކަށް "ގޮނޑީގައި އިށީދޭ!" ނުވަތަ "އެތަން މިތަނަށް ނުގޮސް މަޑުންހުރޭ" މިފަދަ ގޮތަކަށެވެ. ރަނގަޅަށް ތައްޔާރު ކުރެވިފައި ފްލައިޓް ޕްލޭނެއް ހުށަހެޅުމުގެ މާނަ އަކީ، ދަރިވަރުން ކުލާސްރޫމުގައި ހަރަކާތްތެރި ވުމަށް ވަކި އިންތަކެއް ކަނޑައަޅާ ހަރަކާތްތެރިވެވޭނެ ސަރަހައްދު ކަނޑައެޅުމެވެ. ކުލާހުގައި ގޮނޑިން ތެދުވެގެން ދުރަށްދާ ދަރިވަރުން ހަމަޔަކަށް އެޅުވުމަށްޓަކައި ޑެސްކު ހިމެނޭ ސަރަހައްދުގައި ޑެސްކުން ފެށިގެން ކޮންމެ ފަރާތެއްގައި އެއްފޫޓުގެ ދުރުމިން ހުންނަވަރަށް ދިގުއަކަށްވާގޮތަށް ރަތްކުލައިގެ ޓޭޕުން ފާހަގަކޮށްލެވިދާނެ އެވެ. އެންމެފުރަތަމަ ފަށައިގަންނަ ފަހަރަށްވާތީ ސަރަހައްދު ތަންކޮޅެއް ބޮޑުކޮށް ބެހެއްޓިދާނެ އެވެ. ދަރިވަރުން ހަމަޔަކަށްއެޅި ފަރިތަވުމުން ސަރަހައްދު ކުޑަކޮށްލެވިދާނެ އެވެ. ކަނޑައެޅުނު މި ސަރަޙައްދަކީ ދަރިވަރުންގެ އަމިއްލަ ސަރަޙައްދު (ޕާރސަނަލް ސްޕޭސް) ކަމަށް ދަރިވަރުން ގާތު ވިދާޅުވެވިދާނެ އެވެ. އަދި އެސަރަޙައްދުގެ ވެރިއަކީ އެދަރިވަރުކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވާށެވެ. ކޮންމެ ދަރިވަރަކަށް ވެސް އެދަރިވަރުގެ ސަރަޙައްދުގައި މިނިވަން ކަމާއެކު އުޅެވިދާނެ ކަމަށާއި ސަރަޙައްދުން ބޭރަށްދާނަމަ މުދައްރިސުގެ ހުއްދަ ހޯދަންވާނެކަމަށް އަންގަވަންވާނެ އެވެ. އަދި އެހެން ދަރިވަރުންނަށް ސަރަޙައްދަށް ވަދެވޭނީ އެސަރަޙައްދުގެ ވެރި-ދަރިވަރުގެ ހުއްދަ ލިބިގެންނެވެ. ހަމަ މިގޮތަށް ކުލާހުގެ އެހެނިހެން ސަރަޙައްދުތަކުގައިވެސް އެގޮތަށް މާރކުކޮށް ލެވިދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް "ކުދި ގްރޫޕަށް އެހިތެރިވެދޭ އޭރިއާ"، މި ގްރޫޕުގައި މުދައްރިސު ކުދި ގްރޫޕަށް އެހީތެރިވެދޭން ހުންނަވާއިރު އެހެން ޤުރޫޕްތަކުގެ ދަރިވަރުންނަށް ނުވަދެވޭނެއެވެ. އެއީ "ނޯފްލައިޒޯން" އެވެ. އެއް އެއަރ ސްޕޭސްއިން އަނެއް އެއަރ ސްޕޭސް އަކަށް ވަންނައިރު ހުއްދަ ހޯދަންޖެހޭ ފަދައިން ދަރިވަރުންވެސް މުދައްރިސުގެ ހުއްދަ ލިބެންދެން ތިބެންޖެހެނީ އެކުއްޖެއްގެ އަމިއްލަ ސްޕޭސްގައެވެ.

އަމަންއޮމާން ދަތުރެއްކަން ކަށަވަރުކުރުން

އަލްފާ ކޮމާންޑްސް

ހުރިހާ ޙާލަތްތަކުގައި އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރުން ވާހަކަ ދައްކާނީ މަޑުމައިތިރި އަޑަކުންނެވެ. އެންމެ ހާސްކަންބޮޑު ވަގުތު ތަކުގައިވެސްމެ އެވެ. ޕައިލެޓަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދީ ޕައިލެޓު ކުރަންޖެހޭ ވަކި މިވެނި ކަންތައްތައް ސާފުކޮށް ބުނެދޭނެ އެވެ. ޖަޖު ނުކުރާނެ އެވެ. ނުވަތަ ހިތްވަރުއެލޭފަދަ ވާހަކަނުދައްކާނެ އެވެ. މިފަދަ ގޮތަކަށް ،މުދައްރިސަށްވެސް ދަރިވަރުންނަށް އިރުޝާދު ދެއްވާއިރު، އަމަލު ކުރެވިދާނެ އެވެ. އެފަދަ އިރުޝާދުތައް ވީހާވެސް ކުރުކޮށް ސާދާކޮށް ( 10 ލަފުޒު ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަދުން ) ވިދާޅުވާށެވެ. ދެމާނަ ދޭހަވާގޮތަށް ވިދާޅުނުވާށެވެ. ތަކުރާރު ނުކުރައްވާށެވެ. ( ސުމިތު އަދި ބޮންޑީ،2007 ). ޓީޗަރުން އެބޭފުޅުންގެ ކުލާހުގައި "ނުކުރޭ، ނޫން' ވިދާޅުޅުވުން، "ކުރާށޭ!" ވިދާޅުވާ މިނަވަރަށްވުރެ އިތުރުވެއްޖެނަމަ އެކުލާހަކީ އަމުރަށް ނުކިޔަމަންތެރިވާ ކުލާހެއްގެ އިތުރުން، ނަމާންކަން ފެތުރިފައިވާ ކުލާހަކަށް ބަދަލުވެއެވެ ( ރޯޑް، ޖެންސަން އަދި ރީވިސް، 1993 ). ދަރިވަރުންގާތު ވާހަކަދެއްކުން ހުއްޓާލާށޭ ބުނުމަށްވުރެ ފިލާވަޅުގެ މަސައްކަތްކުރަން ވިދާޅުވުން މާ ބާރުގަދަ ވާނެއެވެ. އަދި ދަރިވަރު މަސައްކަތް ކުރަން ފަށައިފިނަމަ ހިތްވަރުގެ ބަހެއް ވިދާޅުވާށެވެ ( ބަރބެޓަރ އާއި އޭނާގެ ބައިވެރިން، 2005 ).

ދަތުރުގެ ޙާލަތްތައް ޗެކް ކުރައްވާށެވެ

އަމާން އޮމާން އުފާވެރި ދަތުރަކަށް ހެދުމަށް ޕައިލެޓު ބަލާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި، ފްލައިޓު ޕްލޭން ބެލުމާއި، މައުލޫމާތު ތާޒާކުރުން ހިމެނެއެވެ. ހަމަ މިގޮތަށް ދަރިވަރުންވެސް އެދަރިވަރުންގެ އުޅުން ނުވަތަ ކަންތައް ކުރާގޮތް އަމިއްލަޔަށް ބެލުމަކީ އުގަންނައި ދިނުމުގެ ވަގުތު ހެޔޮ ގޮތުގައި ބޭނުން ހިފުމަށް ކުރަންޖެހޭ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ދަރިވަރުންގެ ނަތީޖާ، އެއް ހަފުތާއިން އަނެއް ހަފުތާއަށް އަންނަ ބަދަލު ދަރިވަރަކަށް ނޭގެއެވެ. ޓީޗަރު ގަވާއިދުން ފީޑްބެކް ދެއްވަމުން ގެންދަވާއިރުވެސް މެއެވެ. ދަރިވަރު އުނގެނެމުން ދާގޮތުގެ މަޢުލޫމާތު ބެލެހެއްޓުމަކީ މުދައްރިސު ކޮންމެހެން ކުރައްވަން ޖެހިލައްވާ ކަމެއްކަމުގައި ވިޔަސް، ( ބަރނެޓުއާއި އޭނާގެ ބައިވެރިން، 2005؛ ކުކް 2005؛ސުމިތު އަދި ބޮންޑީ 2007) ، ގިނަ ޓީޗަރުންނަށް އެ މަސައްކަތްކޮށް ދަރިވަރުންގެ ރެކޯޑު ބަލަހައްޓައި ކޮންމެ ދަރިވަރަކަށް ފީޑުބެކް ދޭނެ ވަގުތެއް ނޯވެއެވެ. މި ކަމަށް ހޯދިދާނެ އެއް ޙައްލަކީ ބައެއް ދަރިވަރުންނަކީ، ވަރަށް ކުޑައިރުއްސުރެ، އަމިއްލަ ނަފުސުގެ ކަންތައް ބެލެހެއްޓޭ ނުވަތަ އަމިއްލަ ނަފުސުގެ ޢަމަލުތަކުގެ ރެކޯޑު ބަލަހައްޓަން އެނގޭ ދަރިވަރުންނަށްވާތީ އޭގެ ބޭނުން ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ހިފުމެވެ ( ޑަލީ އަދި ރަންނާލި، 2003؛ ގަމްޕެލް އަދި ގޯލަން، 2000؛ ހަޗިންސަން މަރޑެސް، ވިލިއަމްސަން، ކްރޯނިން، 2000 ). މިސާލަކަށް، ދަރިވަރުންގެ އަމިއްލަ އުޅުން ބެލެހެއްޓުމަށް ގްރާފެއް ހެދުމާއި އަމިއްލަ ވާހަކަދެއްކުން، މި ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ކުލާހުގައި ދިމާވާ މައްސަލަތައް މަދުވުމުގެ އިތުރުން މެތުސް އެސައިންމަންޓު ތަކުގެ ނަތީޖާ ބަރާބަރު ވުމާއި ބޭނުންވާ ވާހަކައެއް ލިޔުމުން ބުނުމުގެ ޤާބިލްކަން އިތުރުވުންވެސް ހިމެނެއެވެ. އެއީ ކުލާހުގައި ހިމެނޭ ހުރިހާ ގިންތިއެއްގެ ދަރިވަރުންނަށްވެސް ފައިދާހުރި ކަމެކެވެ (ޔޭކް، 2005؛ ސްޓޭޒް، އާއި ޓޭއީ، ކޮންރޭޑް އަދި އެއްބަރޓް މޯރގަން، 2008).

ދަރިވަރުގެ ސުކޫލަށް ބަލާއިރު ދަރިވަރަކު މުދައްރިސުގެ ހުއްދައާއި ނުލައި ކުލާހުގައި ވާހަކަދައްކާނަމަ، ނުވަތަ އެހެން ދަރިވަރުންނަށް އުނދަގޫކުރާނަމަ، ނުވަތަ ފުރައްސާރަކުރާނަމަ، އެކަމަށް ޚާއްޞަކޮށް ތައްޔާރު ކުރެވިފައިވާ ފޯމެއް އެ ދަރިވަރަށް ދީ ދަރިވަރު އަމިއްލައަށް ދަރިވަރުގެ ނަފުސު ބަލަހައްޓަން ނުވަތަ މޮނިޓަރ ކުރަން ޙަވާލު ކުރެވިދާނެއެވެ. އެފޯމުގައި އިސްލާޙުވާން ބޭނުންވާ އަމާޒުތައް ރަނގަޅަށް އެނގޭގޮތަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައި އޮންނަން ޖެހޭނެއެވެ.

އަމިއްލައަށް ނަފުސުގެ ޙާލަތު ބަލަމުން ދިއުމުގެ އުސޫލު، ސްޕެލިންގ ޓެސްޓް ނުވަތަ މެތުސް ކުއިޒް ތަކުގެ ނަތީޖާ ވަޒަންކުރުމުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެވެ. މިސާލަކަށް ކޮންމެ ހަފުތާއަކު 20 ސުވާލު ދެވޭނަމަ އެއް ހަފުތާއިން އަނެއް ހަފުތާއަށް ދަރިވަރު ކުރިއަށްދާ މިންވަރު ބެލުމަށް ދަރިވަރު އަމިއްލައަށް ގްރާފެއް ހެދިދާނެއެވެ. ރޯ ސްކޯރ ނުވަތަ ޕަސަންޓޭޖް ހިމަނައިގެންނެވެ. ފުރަތަމަ ޓެސްޓްގައި 17 ޖަވާބު ރަނގަޅު ކޮށްފައި ދެން އަންނަ ހަފުތާތަކުގައި 14،16،12، އަދި 19 ހޯދައިފިނަމަ ދަރިވަރުގެ އަމިއްލަ ގްރާފެއްގައި އެނަތީޖާ ފާހަގަކޮށް ފަސޭހައިން ދަރިވަރުގެ ކުރިއެރުން ފެންނަގޮތަށް ހެދިދާނެއެވެ.

ނަފުސު އަމިއްލައަށް ވަޒަންކުރުމަކީ ދަރިވަރުގެ ސުލޫކާއި އުނގެނުމުގެ ކުރިއެރުން ، ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އަންނަ ބަދަލުތައް ސާފުކޮށް އެނގޭނެ ގޮތެކެވެ. ދަރިވަރަށާއި މުދައްރިސަށާއި، ބެލެނިވެރިންނަށް ވެސް މެއެވެ. ޖަޒުބާތީ އަދި ސުލޫކީ މައްސަލަތައް ހުންނަ ދަރިވަރުން އެ ދަރިވަރުންގެ ސުލޫކު އަމިއްލައަށް އިސްލާހު ކުރަން ބޭނުންވެގެން އުޅޭ ވަގުތު މި މަޢުލޫމާތުގެ މުހިންމުކަން ވަކިން ބޮޑުވާނެއެވެ. އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ފުލައިޓް ދަތުރު ކުރަމުންދާއިރު ޕައިލެޓަށް ފޮނުވަމުން ދާނެއެވެ. ޕައިލެޓް އެމަޢުލޫމާތު ބޭނުންކުރާނީ އަމާން އުފާވެރި ދަތުރަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި ބޮޑެތި ކޮޅިގަނޑުތަކުން ރެކި ގަތުމަށެވެ. ހަމަ މިގޮތަށް ދަރިވަރުންވެސް އެދރިވަރުންގެ މަޢުލޫމާތު ބަލަހައްޓައި ދަރިވަރުންގެ ވަގުތުގެ ބޭނުން ކުލާހުގައި ހެޔޮގޮތުގައި ހިފުމަށް އެ މަޢުލޫމާތު ބެނުންކުރެވިދާނެ އެވެ.

ފެންނަގޮތްހެދުން

ދަތުރު ކުރަމުންދާއިރު ވަމުންދާގޮތް ބެލުމަށް ޕައިލެޓް ބޭނުންކުރާ އާލާތްތައް ހުރެއެވެ. އޭގެ އިތުރަށް އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ ފޮނުވާ މަޢުލޫމާތުގެ ބޭނުންހިފައި ފުރިހަމައަށް ދަތުރު ކުރެއެވެ. ކުލާސްރޫމުގައި ވަރަށްގިނަ ފަހަރު ދަރިވަރުންގެ މަސައްކަތުގެ މިސްރާބު ( އޮން ކޯރސް ) ގެއްލޭގޮތްވެ އެވެ. ވަކި ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި މުޅި ޕީރިއަޑަކީ ލިޔުމުގެ މަސައްކަތްކުރާ ޕީރިޑަކަށް ވާނަމައެވެ. ސުވާލަކީ ދަރިވަރުން މަސައްކަތުގައި ( އޮންޓާސްކް ) ބޭތިއްބުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކަކީ ކޮބައިތޯއާއި ދަރިވަރުން ލިޔުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްފައިވަނީ ކިހާ ވަރަކަށްތޯ ދެނެގަންނާނީ ކިހިނެއްތޯއެވެ.

މި ކަމުގައި ހެދިދާނެ އެއްގޮތަކީ އަމިއްލަ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ދަރިވަރުންގެ މަސައްކަތް މުދައްރިސު ބައްލަވާ ދަރިވަރު އެންމެފަހަށް ކުރި މަސައްކަތް ނިމޭ ހިސާބުގައި ރަތްކުލައިގެ ދެއްޔަކުން ފާހަގައެއް ޖެއްސެވުމެވެ. ނުވަތަ ރޮގެއް ދަންމަވާ ލެއްވުމެވެ. އެއަށްފަހު ދަރިވަރުންގާތު ވިދާޅުވާންވީ ދަރިވަރުންގެ އަމާޒަކަށް ވާން ޖެހޭނީ މުދައްރިސު ޖެއްސެވި ފާހަގައަށްވުރެ އިތުރށް މަސައްކަތްކުރުން ކަމުގައެވެ.

ރަތްކުލައިގެ ރޮގުން އަންގައިދެނީ ދަރިވަރަށް އިތުރަށް މަސައްކަތް ކުރެވުނު މިންވަރުގެ ޙަވާލާއެވެ. ދަރިވަރުގެ މަސައްކަތަށް ދެވަނަ ފަހަރަށް ބަލާލާ ފުރަތަމަ ސިކުންތުގައިވެސް ދަރިވަރަށް މަސައްކަތް ކުރެވުނު މިންވަރާއި އަމާޒަށް ވާޞިލުވުމަށް އޮތް ރާސްތާގެ މާއްދީ ހެއްކެއް ފެންނާނެ އެވެ ( މޭފީލްޑް، ގްލެން، އަދި ވޮލްމަރ، 2008؛ ޕީޓަރސަން، މެކްލަފަލިން، ވެބަރ، އަދި އެނޑަރސަން، 2008؛ ރިވެރަރ ކޫރލަންޑް، އަދި ފިއެޔޯ، 2002).

ކޮންޓްރޯލް ރޭޑިއޯ ކޮންޓެކްޓް

އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓރޯލަރެއްގެ އިރުޝާދަށް ތަބާވުމަކީ ޕައިލެޓް ކޮންމެހެންވެސް ކުރަންޖެހޭކަމެކެވެ. އެކަމަކު، ކޮންމެ ފަސްމިނިޓަކުން އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ ޕައިލެޓަށް ގުޅާނަމަ، އެކަންވާނީ ޕައިލެޓަށް ނުހަނު އުދަގޫވާނެކަމަކަށެވެ. ކުލާހުގައި، ބައެއް ދަރިވަރުން މުދައްރިސު ގާތަށް އެދަރިވަރުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާގޮތް ކަމުދޭތޯ ޔަގީންކޮށްލުމަށްޓަކއި އަންނާނެ އެވެ. އެހެން އެވަނީ، އެދަރިވަރުންގެ ނަފުސަށް އެފަދަ ޔަގީންކަމެއްނެތުމާއި އަދި ބައެއްފަހަރު މުދައްރިސުގެ ވަރަށް މަތީދަރަޖައިގެ ސަމާލުކަން ހޯދުމަށް ބެނުންވާތީ އެވެ. އެގޮތަށް މުދައްރިސު ގާތަށް އަންނަ ދަރިވަރުންގެ ތެރޭގައި ވަކިސަބަބެއްނެތި އަންނަ ދަރިވަރުންވެސް ތިބެއެވެ. ރަނގަޅު ރޭވުމެއްނެތި އެހުރިހާ ދަރިވަރުންގެ ސުވާލުތަކަށާއި އެދުންތަކަށް އިޖާބުދީ ޖަވާބުދެއްވަން މުދައްރިސު ފައްޓަވައިފިނަމަ، ކުލާހުގައި މާގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް މުދައްރިސަށް ނުކުރެއްވޭނެ އެވެ. އަދި ދެނތިބި ދަރިވަރުންނަށް އަޅާލައްވާނެ ފުރުސަތުވެސް ލިބިނުލައްވާނެ އެވެ. މި ހާލަތު ރަނގަޅުކޮށް ހުރިހާ ދަރިވަރުންނަށްވެސް ސަމާލުކަންދެވޭ އަދި ނަފުސަށް އިތުބާރުނެތް ދަރިވަރުން މާޔޫސްކޮށްނުލައްވަވާ ކުރިޔަށްގެންދެވުމަށް ހެއްދެވިދާނެ ގޮތެއް ހޯއްދެވުމަކީ މުދައްރިސުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ.

އިހަށް މަޑުޖައްސާލުން

ހެއްދެވިދާނެ އެއްގޮތަކީ، " ވަކިވަގުތެއްވަންދެން ހިފެހެއްޓުމުގެ އުސޫލް " ބެނުންކުރެއްވުމެވެ. މި އުސޫލުގައި ދަރިވަރުންގެ ސުވާލުތަކަށާއި އެދުންތަކަށް މުދައްރިސު އިޖާބަދެއްވާނީ ވަކިވަގުތެއްގެތެރޭގަ އެވެ. އެވަގުތުކޮޅުގެތެރޭގައި އަމިއްލައަށް މައްސަލަތައް ޙައްލުކުރަން މަސައްކަތްކުރަމުންދާ ދަރިވަރުންނަށާއި އަދި ރަހުމަތްތެރި ދަރިވަރުންގެ އެހީހޯދައިގެން މައްސަލަ ޙައްލުކުރާ ދަރިވަރުންނަށް މުދައްރިސު ތަރުހީބު ދެއްވަންވާނެ އެވެ ( ކޫޕަރ ، ހެރޮން، އަދި ހެވަރޑް، 2007؛ ފިލްޗެކް، މެކްނީލް، ގްރީކޯ، އަދި ބަރނަޑް، 2004 ). ޖަޒުބާތީ އަދި ސުލޫކީ މައްސަލަތައް ހުންނަ ދަރިވަރުންނަށް އުނގަންނައިދޭއިރު އިނާމު ދިނުމުގެ ނިޒާމެއް ( ޓޯކެން އިކޮނޮމީ ސިސްޓަމް ) އެއް ބެނުންކުރެއްވުމަކީ ފައިދާހުރި ކަމެއްކަމުގައި ފާހަގަކުރެވިފައިވެ އެވެ (އެލްބަރޓް، އެންޑަރސަން، އަދި މަރޓިން، 2005).

ޓީޗަރުގެ ސަމާލުކަން ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި ދަރިވަރުން އަމއްލައަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް ދަރިވަރުންނަށް ކިޔައިދެއްވާފައި އޮތުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އެގޮތުން، މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުން ދަރިވަރުންނަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ލިސްޓެއް އެކުލަވާލެވިދާނެ އެވެ. " ރައްޓެހި ކުއްޖެއްގެ ގާތު އަހާށެވެ." ، "ޑިކްޝަނަރީ އިން ހޯދާށެވެ" ، " ކުރިން މިފަދަ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރަންހެދީ ކިހިނެއްތޯ އަމިއްލަ ނަފުސާއި ސުވާލުކުރާށެވެ. " މި ފަދަ އިރުޝާދުތައް ލިސްޓުގައި ހިމެނުއްވިދާނެ އެވެ. މި އުސޫލު ކަމިޔާބުވާނީ، ދަރިވަރުން އެދެވޭގޮތުގައި ސުލޫކު ބެހެއްޓުމުން މާނައެއްހުރި އިނާމެއް ނުވަތަ ރިއިންފޯރސްމެންޓެއް ވަރަށް ހަރުދަނާ އުސޫލަކުން ނުވަތަ އެއްވެސް ތަފާތުކުރުމެއްނެތި ދެއްވާނަމައެވެ. މި އުސޫލު ފަރުމާކުރެވިފައިވަނީ، އަބަދު އެހީއަށް އެދި ގޮވުމުގެ ބަދަލުގައި، ދަރިވަރުންގެ ޒިންމާއެއްވެސްވާކަން ދަސްކޮށްދީ، އުނގެނުމުގެ މިލްކުވެރިކަން ދަރިވަރަށް ދިނުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ. އަދި މިނިވަންކަމާއިއެކު އުނގެނުމުގެ ހިތަހަމަޖެހުން ދަރިވަރަށް އިހުސާސްކޮށްދިނުމަށެވެ.

ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބޯޓު ޖެއްސުވުން

މަގުސާފުވުމުން ބޯޓުތިރިކުރުވުން

ރަންވޭގައި ޖައްސަން އަންނަ ބޯޓުތައް ވަކި ތަރުތީބަކުން ޖައްސަން އިހަށް މަޑުކުރުވުމަކީ ކާރޫބާރޫބޮޑު އެއަރޕޯޓުތަކުގައި އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރުން ގެންގުޅެންޖެހޭ އުސޫލެކެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ވަރަށް ރަނގަޅަށް ތައްޔާރުވެގެން ، ކުއްލިގޮތަކަށް ބޯޓުޖައްސަން ޕައިލެޓަށް ވަގުތު ލިބެއެވެ. ކުލާސް ފެށުމުގައްޔާއި އެއް ހަރކާތުން އަނެއް ހަރކާތަށް ބަދަލުވާ ވަގުތުތަކުގައްޔާއި ނުވަތަ ދަރިވަރުންގެ ވަކި ގްރޫޕަކަށް އެހީތެރިވެދެއްވަމުންވެސް ވަކި ދަރިވަރަކަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއްދެއްވަން ޖެހިލައްވަފާނެ އެވެ. އެ ދަރިވަރު ރުޅިގަދަވަމުންދާނަމަ، ނުވަތަ އެހެން ދަރިވަރުންނަށް މާބޮޑަށް އުދަގޫކުރާނަމަ، އެކަހެރިކޮށްލުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރިކަމެކެވެ. އެހެނަސް، އެފަދަ ހާލަތްތަކުގައިވެސް ، މުދައްރިސު އެކަމުގެ ތެރެއަށް ވަންނަވަންވާނީ އީޖާބީ ގޮތެއްގައެވެ ( ބޭކަން، 1990 ). އެންޓިސެޕްޓިކް ބައުންސިންގ ނުވަތަ ދަރިވަރު ވަގުތީގޮތުން އެކަހެރިކޮށްލުން މިއީ އެދެވޭ ނަތީޖާ ފެންނަކަމެއްކަމުގައި ކުރީސއްސުރެ ގަބޫލުކުރެވިފައިވާ ކަމެކެވެ. އެއީ ރަންވޭގައި ޖައްސަން އަންނަ ބޯޓެއް ނުޖައްސާ އިހަށް މަޑުކޮށްލަން އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރުން އަންގަންޖެހޭފަދަ ހާލަތެވެ. ކުރިންދެންނވި ފިޔަވަޅު އެޅުމުން، ކުލާސް އަމާންކަމާއިއެކީ ކުރިޔަށް ދާނެއެވެ ( ލޯންގ، މޯރސް، އަދި ނިއުމަން، 1980؛ ސުމިތު، މައިލްސް، 2003؛ ވޯލްޑަރ ، ކޯލްވިން، އަދި ރަމްސޭ ، 1995 ).

ދަރިވަރަކު ކުލާހުގައި ސަކަރާތްޖަހާތީ ވަގުތީގޮތުން އެކަހެރިކޮށްލުން ނުވަތަ ކުރު ދަތުރެއްގައި އެހެންކަމެއްގައި އޮފީހަށް ފޮނުވާލުން ނުވަތަ އެންޓިސެޕްޓިކް ބައުންސިންގ އަކީ ވަރަށް ޙިކުމަތްތެރި ކަމާއިއެކު ނުކުރެވިއްޖެނަމަ، ހިތިނަތީޖާއެއް ނުކުމެދާނެކަމެކެވެ. އިރާދަ ކުރެއްވިއްޔާ އެންޓިސެޕްޓިކް ބައުންސިންގ އާއި ބެހޭގޮތުން ތަފުސީލީ ލިޔުމެއް މި ބްލޮގްގައި ޝާއިއުކުރާނަމެވެ.

ކޮންމެއަކަސް، ދަރިވަރަކު ކުލާހުން އެކަހެރިކޮށްލާ ވަގުތު އެއީ މައްސަލައަކަށް ނަހަދައި ، ކުރު ދަތުރެއްގައި، ކޮންމެވެސް ކަމެއް ހަވާލުކޮށްފައި ފޮނުވާލެވިދާނެ އެވެ. އެހެންހެދުމުން، ދަރިވަރު ހަމައަކަށްއެޅި މަސަލަސްވެދާނެ އެވެ. މި ފިޔަވަޅު މުދައްރިސު އަޅުއްވަންވާނީ ދަރިވަރުގެ ސަކަރާތްޖެހުން ނުވަތަ ނޭދެވޭ ސުލޫކު މާމައްޗަށް ނުދަނީހެވެ. އަދި ދަރިވަރު ގާތު " ކުރު ދަތުރު " ދާން އެދެންވާނީ އީޖާބީ ގޮތެއްގައެވެ ( ބްރެއިތުވެއިޓް، 2001 ).

" އަޅުގނަޑުގެ ކުލާހުން ކުޑައިރުކޮޅަކަށް މިދަރިވަރު ބޭރަށް ފޮނުވާލަން ބޭނުންވެ އެވެ. އޭނާ 5-10 ވަރަކަށް މިނިޓުވަންދެން އޮފީހުގައި ބޭންދެވުމަށްފަހު ރަތްކުލައިގެ ގަލަމެއް ދެއްވާފައި ފޮނުއްވާ ދެއްވާށެވެ. "

މި ފަދަ ނޯޓެއް ލިޔުއްވައި ސިޓީއުރައަކަށް ލައްވައި ދަރިވަރުގެ އަތަށް ދެއްވާފައި އޮފީހަށް ނުވަތަ ލީޑިންގ ޓީޗަރަކަށް ނުވަތަ ވަކި މުދައްރިސަކަށް ފޮނުއްވެވިދާނެ އެވެ. ސިޓިއުރަ އޮންނަންވާނީ ރަސްމީ ސިޓީއުރައެއްގެ ސިފައިގައެވެ. ސިޓިއުރައިގެ ބޭރުގައި ރަސްމީ ލިޔުމަކުން، " ދަރިވަރަށް ޖަވާބެއްދެއްވުން އެދެން " މިފަދަ އިބާރާތެއް ލިޔުއްން ރަނގަޅެވެ. މިގޮތް ބޭނުންކުރައްވަން ގަސްދުކުރައްވާނަމަ، އޮފީހާއި، ނުވަތަ ލީޑިންގ ޓީޗަރާއި ނުވަތަ އެހެން ޓީޗރަކާއި ކުރިން ވާހަކަދައްކަވާފައި ބޭއްވެވުން ވަރަށް މުހިންމުވާނެ އެވެ. އަދި އެއް މުދައްރިސް އަނެއް މުދައްރިސަކަށް އެހީތެރިވެދެއްވުމަކީ މިފަދަ އިސްލާހީ ފިޔަވަޅުތައް ކާމިޔާބުވާނެކަމެކެވެ.

ބޯޓުޖައްސަން ރަންވޭ ހެޔޮވަރުކުރުވުން

747 ގެ މަތިންދާ ބޯޓެއް ދުއްވަމުން އައި ޕައިލެޓެއްގެ ގާތު އާދައިގެ ޑޮމެސްޓިކް އެއަރޕޯޓެއްގެ ރަންވޭގައި 747 ގެ އެ ބޯޓު ޖައްސަން އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓޮރޯލަރ އެންގުމަކީ ގަބޫލުކުރެވޭނެ ކަމެއްނޫނެވެ. ހަމައެގޮތަށް، އާދައިގެ ވަރަކަށް ކުލާހުގައި ސަކަރާތް ޖަހަންތިއްބާ ކުއްލިއަކަށް އެ ހާލަތު ބަދަލުވެދާނެކަމަށް، މުދައްރިސު އުއްމިދުކުރައްވައިގެން ނުވާނެއެވެ. ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން މާމަތީ އުއްމިދުތައް އެއްފަހަރާކުރެއްވުމަކީ ގިނަފަހަރަށް ނާކާމިޔާބާއި ކުރިމަތިވެ ދަރިވަރުންގެ ސަކަރާތްޖެހުން އާ އުސްމިނަކަށް ބަދަލުވެދާނެކަމެކެވެ. ދަރިވަރުންގެ ގޮތާއިބާވަތަށް ބަލާފައި އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ބަދަލެއް ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން އުއްމީދުކުރުމާއި އެކަށީގެންވާ މިންގަނޑެއް ކަނޑައެޅުމަކީ ކިޔަވައިދިނުމަށް ފަސޭހަވާނެކަމެކެވެ. އަދި ދަރިވަރުންނަށް ކޮންމެވެސް މިންވަރެއްގެ ކާމިޔާބީއެއް ލިބޭނެކަމެކެވެ. ހަގީގީ އުއްމިދުތަކުގައި ކުލަޖެހޭ ނޫންތޯ އެވެ.

ނިންމުން

ކޮންމެ ނަމޫނާއަކީވެސް އެއިން ލިބޭ އިބުރަތުގައި ވަކި މިންވަރެއްވާ އެއްޗެކެވެ. އެއަރޓްރެފިކް ކޮން ޓްރޯލްގެ ނަމޫނާއަށް ބަލައިގެން ކުލާސްރޫމު ހިންގުން، މިއީ ވަރަށްވެސް އެކަށީގެންވާ ނަމޫނާއެއް ކަމުގައި ދެކެމެވެ. ނުކުޅެދޭ އަދި ޖަޒުބާތީ މައްސަލަތައް ހުންނަ ދަރިވަރުންނަށާއި އެނޫން ދަރިވަރުންނަށްވެސް އެދަރިވަރުންގެ ނަފުސު އަމިއްލައަށް ބަލަހައްޓަން ހިތްވަރުދެއްވާ އަދި ދަރިވަރުންގެ އުނގެނުން މަތިކުރައްވަން މަސައްކަތްކުރައްވާ މުދައްރިސުންނަށެވެ. އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރުން މަތިންދާ ބޯޓް ނުދުއްވައެވެ. އެކަމަކު ޕައިލެޓަށް މަގުދައްކައެވެ. މުދައްރިސުވެސް ދަރިވަރުންގެ އުޅުން ކޮންޓްރޯލެއް ނުކުރައްވައެވެ. އެކަމަކު ދަރިވަރުންގެ އުގެނުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއްވަ އެވެ. އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރުން ބޭނުންކުރަނީ ސާފުސާދާ އަދި ދޭހަކޮށްގަންނަން ފަސޭހަ ބަސްމަގެކެވެ. ޕައިލެޓް އެއަށް ތަބާވެ ބޯޓު ދުއްވުމުން އަމާން އަދި އުފާވެރި ދަތުރަކަށް މަގުފަހިވެ އެވެ. މި ނަމޫނާ ، މުދައްރިސު ކުލާހުގައި ބޭނުން ކުރައްވައިފިނަމަ، އުނގަންނައިދެއްވުން ކަމިޔާބުވެފައި އުނގެނުމުގެ މާހައުލު ހިތްގައިމުވާނެއެވެ.

ރިފަރެންސް ލިސްޓް

ކުކް، އެމް.އެން. (2005). ދަ ޑިސްރަޕްޓިވް އޮރ އޭޑީއެޗްޑީ ޗައިލްޑް: ވަޓް ޓު ޑޫ ވެން ކިޑްސް ވިލްނޮޓް ސިޓް ސްޓިލް އެންޑް ބީ ކްވައެޓް. ފޯކަސް އޮން އެކްސެޕްޝަނަލް ޗިލްޑްރެން، 37 (7)، 1-8.

އެލްބަރޓް، އެސް. އާރ.، އެނޑަރސަން، އެލް.އެލް.، އަދި މަރޓިން، ސީ.އެމް. (2005). ޓީޗިންގ އެލެމެންޓަރީ ސްޓޫޑެންޓްސް ވިތް ބިހޭވިއަރ ޑިސްއޯޑަރސް ތޮ ރެކްރޫޓް ޕޮޒިޓިވް ޓީޗަރ އެޓެންޝަން: އިފެކްޓްސް އޮން މެތު ޕްރޮފިޝެންސީ. ޖަރނަލް އޮފް އަރލީ އެންޑް އިންޓެންސިވް ބިހޭވިއަރ އިންޓަރވެންޝަން، 2، 59-73.

ބޭކަން، ، އީ.އެޗް. (1990). ޔޫޒިންގ ނެގެޓިވް ކޮންސިކުއެންސެސް އެފެކްޓިވްލީ. އެކެޑެމިކް ތެރެޕީ، 25، 599-611.

ބަރބެޓަރ، ޕީ. އެމް.، ނޮރޮނާ، ކޭ.އެލް.، އަދި ބިޗަރޑް، ޑީ.އެފް. (2005). ކްލާސްރޫމް ބިހޭވިއަރ މެނެޖްމެންޓް: އަ ޑަޒަން ކޮމަން މިސްޓޭކްސް އެންޑް ވަޓް ޓް ޑޫ އިންސްޓެޑް. ޕްރިވެންޓިންގ ސްކޫލް ފެއިލުއަރ، 49 (3)، 11-19.

6/16/2015

ދަރިވަރުންގެ ކާމިޔާބީ: އެންމެ ރަނގަޅަށް އުނގެނެވެނީ ސިކުނޑިންތޯ އެވެ؟

ނިއުރޯސައިންސް އާއި ތަޢުލީމު: ސިކުނޑި ދަސްކުރާ ގޮތް

ސިކުނޑި އުނގެނޭ ގޮތް: ނިއުރޯސައިންސް އާއި ތަޢުލީމީ ހުނަރު

އާބާދީގެ ތަޖުރިބާތަކާއި ސިކުނޑީގެ ހަރަކާތްތައް ގުޅުވާލުން

ފާއިތުވެދިޔަ 40 ވަރަކަށް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިންސާނާގެ ސިކުނޑި އާއި ގުޅޭގޮތުން ހޯދުނު ހޯދުންތައް އޭގެ ކުރީގެ 400 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ހޯދުނު ހޯދުންތަކަށްވުރެ މާގިނައެވެ. ނިއުރޯ ސައިންޓިސްޓުންނާއި އުނގަންނައިދިނުމުގެ ދާއިރާގެ ފަންނުވެރިން މަސައްކަތްކުރަމުން އެދަނީ ސިކުނޑިއާއި ބެހޭގޮތުން ހޯދިފައިވާ މަޢުލޫމާތު ކުލާހުގައި އަމަލީ ގޮތުން ބޭނުންކުރެވިދާނެ ގޮތްތަކަކީ ކޮބައިތޯ ބެލެމަށެވެ. އެހެނަސް، ހުރިހާ އުނގެނުމަކީވެސް ސިކުނޑިއަށް ބިނާވެވާ ކަމެއްކަން ހަނދާން ބެހެއްޓުން މުހިންމެވެ. ތަޢުލީމުގެ ޒަރީއާއިން އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ މަސައްކަތަކީ ސިކުނޑިއަށް ބަދަލު ގެނައުމެވެ. ޝައްކެއްނެތި އެނގޭ ކަމަކީ ހަގީގަތުގައިވެސް ސިކުނޑިއަށް، އަދި އުޅުމަށް، ތަޢުލީމުން ބަދަލު ގެނުވާކަމެވެ.

މީގެ މާނައަކީ ކޮންމެ ޓީޗަރަކީ ނިއުރޯ ސައިންޓިސްޓަކަށް ވުމެއްނޫނެވެ. ނުވަތަ ސަތޭކަ ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރސް އެގުމެއްވެސް ނޫނެވެ. އެކަމަކު އޭގެ މާނައަކީ ސިކުނޑި އިހުސާސްކުރާ ގޮތާއި މައުލޫމާތު ރައްކާކުރާގޮތާއި ހަނދާންކުރާގޮތް އެނގުމުން މުދައްރިސުގެ މަސައްކަތަށް ފަސޭހަވާ ވަރަށް ބޮޑު ފައިދާ ކުރާނެކަމެވެ.

ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގެ މަސައްކަތް ބަލައްޓާ ނިޒާމް ވަރުބަލިވުން

މީހަކު އެއްޗެއް ދަސްކުރާނަމަ، ނުވަތަ އުނގެނެން މަސައްކަތްކުރާނަމަ، ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ސަމާލުކަން ގުޅިފައިވަނީ ސިކުނޑީގެ ވަކި ޚާއްޞަ ބަޔަކާއިއެވެ. މެދުނުކެނޑި 3-5 މިނިޓް މަސައްކަތްކޮށްލުމުން ނިއުރޯންސްތައް ވަޅޯވާން ފަށައެވެ. އެއަށް އަރާމު ހޯދަން ބޭނުންވެއެވެ. އަބަދު އެއްގޮތަކަށް ބޭނުންކުރާނަމަ އެހާ ބަރާބަރެއް ނޫނެވެ.

ޕިއަނޯ އާއި އޯގަން ހިތަށް ގެންނާށެވެ. އޯގަނުގެ ފިތެއްގައި އިނގިލި އަޅާ އޮބާލައި އެގޮތަށް ތިރިއަށް ހިފަހައްޓަލުމުން އޯގަނުން ނިކުންނަ އަޑު އިވިއިވި ހުންނާނެއެވެ. އެކަމަކު ޕިއަނޯގެ ފިތަކުން ނިކުންނާނީ ކުރު އެންމެ އަޑެކެވެ. އިނގިލި އަޅާ އޮއްބާލައިގެން ހުރުމަކުން އަޑެއް ނުނިކުންނާނެއެވެ. ނިއުރޯންސް އެންމެ ބޮޑަށް ވައަތަރުވަނީ ޕިއަނޯ އާއިއެވެ. ނިއުރޯންސް މަސައްކަތްކުރަނީ ތަކުރާރުކޮށް ހަރަކާތްކުރުވާ ބާރަކަށް، ނުވަތަ ސްޓިމިއުލޭޝަނަކަށެވެ. ބަދަލެއް ނުގެނެސް ހިންގޭ ދިގުދެމިގެންދާ ހަރަކާތަކަށް ނިއުރޯންސް މަސައްކަތެއް ނުކުރެއެވެ. މިމައުލޫމާތު ޓީޗަރަށް މުހިންމުވަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟

ދަރިވަރުންނަށް ފަރިތަ އަދި ރައްކާތެރި މާހައުލުތަކުގައި ދަރިވަރުންގެ ސިކުނޑި މަސައްކަތްކުރާނީ އާކަމެއް ފެނޭތޯއެވެ. ހަގީގީ މައުލޫމާތު ހިމެނޭ ލެކްޗަރެއްގެ އަޑު އަހަން ދަރިވަރުންނަށް ތިބެވޭނީ ގިނަވެގެން 8 މިނެޓަށެވެ. އޭގެ ފަހަށް ސިކުނޑި ތެޅިފޮޅޭނީ އެހެން ކަމެއް ފެނޭތޯއެވެ. ޓީޗަރަށް އެފަދަ އާކަމެއް (ނޮވެލް) ގެނެސް ނުދެވޭނަމަ، ވަރުބަލިކަން ސިކުނޑިއަށް ވެރިވެއެވެ.

މޮޅު ހުށަހެޅުމެއްގެ ސިއްރު: ބޮބް އެންޑް ވީވް

އެންމެ މޮޅު ހުށަހެޅުމަކީ ނުވަތަ ކިޔަވައިދިނުމަކީ ދަރިވަރުން ގަޔާވާގޮތަށް އުނގަންނައިދެވޭ އުނގަންނައިދިނުމެވެ. މިކަމަށް "ބޮބް އެންޑް ވީވް" (Bob and Weave) ކިޔޭ އުޞޫލު ބޭނުންކުރެވެއެވެ. މޮޅު ހުށަހެޅުމެއްނަމަ، އެހުށަހެޅުން ނިއުރަލް ސިސްޓަމްގެ ތެރެއިން ގުޅިލާމެހިގެން ކުރިއަށާއި ފަހަތަށް ހަރަކާތްކުރާނެއެވެ. އެއް ނިއުރޯންސް ސަރަހައްދު (A) ހަރަކާތްތެރިކުރުވުމަށްފަހު، އަނެއް ސަރަހައްދު (B) ހަރަކާތްތެރިކުރުވުން މުހިންމެވެ.

މި އުޞޫލުގެ މުހިންމު ބައިތައް:

ފިލާވަޅުގެ މައިގަނޑާއި ގުޅޭ ވާހަކައެއް (story) ދަރިވަރުންނާ ހިއްސާކުރުން.
ވާހަކައިގެ ޒާރީއާއިން ސިކުނޑީގެ ޖަޒުބާތު އުފައްދާ ހިސާބުތައް ހޭލުންތެރިކުރުން (މަޖާ، ހިތާމަ، ބިރުވެރިކަން ފަދަ).
އެއް ނުވަތަ ދެ ހަގީގަތް (މައުލޫމާތު) ހިމެނޭ ގޮތަށް ބަޔާންކުރުން، އަދި އެމައުލޫމާތު ކޮންމެވެސް މަފުހޫމަކާއި (concept) ގުޅުވާލުން.
ވާހަކަ އަލުން ވިދާޅުވުން، މައުލޫމާތާއި ވާހަކައާއި ހުރި ގުޅުން ފާހަގަކުރުން، އަދި މަފުހޫމް އަލުން ފާހަގަކޮށްދިނުން.
ހަގީގީ މައުލޫމާތާއި، މަފުހޫމާއި، ވާހަކަ ކިޔައިދިނުން ނުވަތަ ހާދިސާއަކާއި ގުޅުވުން.

މިއީ މޮޅު ކިޔަވައިދިނުމެއްގައި ހިމެނޭ އުންޞުރުތަކެވެ. މިގޮތަށް ކިޔަވައިދިނުމުން، ދަރިވަރުންގެ ސިކުނޑީގެ ވިސްނުމުގެ ބައިތައް މައުލޫމާތު ރައްކާކުރުމަށް ހަރަކާތްތެރިވެ، ތައްޔާރުވާން ފަށައެވެ. ޖަޒުބާތު ހޭލުންތެރިކުރުމުން، މައުލޫމާތު ދޭހަކޮށްގަތުމާއި ހަޖަމުކުރުން ފަސޭހަވެއެވެ.

އިންސާނާއަކީ ވާހަކަ ދައްކާ މަޚްލޫގެއް

އިންސާނާއަކީ ވާހަކަ އަޑުއަހާ ހިތްވާ، ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ހިތްވާ މަޚްލޫގެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ޝައުޤުވެރި ބައެކެވެ. އަދި އުނގެނުމަށް ލޯބިކުރާ ބައެކެވެ. މުދައްރިސުންނަށް އޮތް ގޮންޖެހުމަކީ އިންސާނުންގެ ސިކުނޑީގައިވާ އާކަންތައް ހޯދުމުގެ މާއްދާގެ ފައިދާ ނަގައި، އުނގެނުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމެވެ. ދަރިވަރުންގެ ސިކުނޑިއާއި ގުޅުވައިގެން، ވާހަކަ، ޖަޒުބާތާއި، އާކަން ގުޅުވާލުމަކީ ފައިދާހުރި ތަޢުލީމެއްގެ ހުރިހާ ކަމެކެވެ.

މައުލޫމާތު ހޯދި މަސްދަރުތައް:

ހައު ބްރެއިން ލަރންސް ދަ ބެސްޓް - ސްޓްރެޓެޖީސް ޓު މޭކް ލަރނިންގ ސްޓިކް

ވޯލްފް، ޕީ (2015) މޭކިންގ އިންސްޓްރަކްޝަން ޓު ހައު ދަ ބްރެއިން ލަރންސް ބެސްޓް. ބްރެއިން މައްޓަރސް: ޓްރާންސްލޭޓިންގ ރިސަރޗް އިންޓޫ ކުލާސްރޫމް ޕްރެކްޓިސް.

ދަރިވަރުންނަށް ފަރިތަ އަދި ރައްކާތެރި މާހައުލުތަކުގައި ސިކުނޑި މަސައްކަތްކުރާނީ ކިހިނެއް? – އެނޯޓްސް

6/02/2015

ބަދިގޭގައި ހިނގާފާނެ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކަށް ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުއެޅުން

ކެއްކުމަކީ، ގިނަފަހަރަށް، ކައްކާ މީހާއަށް ހިތްހަމަޖެހުން ގެނެސްދޭ ، އަދި އާއިލީ ގުޅުން ބަދަހިކުރުވާ ,މަޖާކަމެކެވެ. އެއީ ކައްކާ މީހާގެ އުފެއދުންތެރިކަމާއި ރަނގަޅު ކާނާއަށް ހުންނަ ލޯބި ދައްކާލަދޭ ކަމެއްވެސްމެ އެވެ.

އެކަމަކު، ހަނދާން ބަހައްޓަންޖެހޭކަމަކީ، ގެތަކުގައި ހިނގާ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކާއި ޒަޚަމު ތަކުގައި އެންމެ ބޮޑު މައިގަނޑު ރޯލެއް އަދާކުރަނީ ކެއްކުން ކަމެވެ. ވިސްނުންތެރިކަން އިސްކުރައްވައިފިނަމަ، ބަދިގެތަކުގައި ހިނގާ އަލިފާނުގެ ހިތާމަވެރި ހާދިސާތައް މަދުކުރެވިދާނެ އެވެ.

ބަދިގޭތެރޭ ހިނގާ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކުގެ ތަފާސް ހިސާބު

ބަދިގޭގައި ހިނގާ އަލިފާނުގެ ގިނަ ހާދިސާތައް ހިނގާފައިހުރީ ކައްކާ ވަގުތު މީހަކު ބަދިގޭގައި ނެތީސް އެވެ.
ބަދިގޭގައި ހިނގާ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކުގެ 67 އިން ސައްތަ ހާދިސާތައް ހިނގާފައިހުރީ ތެލީގައި ނުވަތަ ތަވާގައި ހުރި ކާއެއްޗެތީގައި އަލިފާން ރޯވެގެންނެވެ.
އެންމެ ފުރަތަމަ އަލިފާން ހިފާ އެއްޗެތީގެތެރޭގައި ކައްކާ މީހާ ލައިގެން ހުންނަ ހެދުން ހިމެނެ އެވެ. ހެދުމުގައި އަލިފާން ހިފައިގެން ޒަޚަމުވާ މީހުންގެ 15 އިން ސައްތަ މަރުވެ އެވެ.
ބަދިގޭގެ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކަށް ބަލާއިރު 57 އިން ސައްތަ ހާދިސާތަކަކީ ސީދާ އުދުނުގައި ރޯވެގެން ހިނގާ ހާދިސާތަކެވެ.
ބަދިގޭގައި ހިނގާ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކުގައި ، މީހުންނަށް ގިނައިން ގެއްލުން ލިބެނީ އަލިފާން ނިއްވަން އުޅުމުގެ ތެރޭގަ އެވެ.
އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް ހިނގާފައިހުރީ ކާއެއޗެތި ތެލުލުމުގެރޭގަ އެވެ.

ސަމާލުކަން ދެއްވަންވީ ކަންތައްތައް:

ހޭލާ ހުންނަވާށެވެ! ނިދި އައިސްފައި ހުރިނަމަ، ނުވަތ ބާރުގަދަ ބޭހެއް ބޭނުންކުރައްވައިގެން ހުންނެވިނަމަ، އުދުނު ކައިރީގައި ނުހުންނަވާށެވެ.
މަސްފަދަ އެއްޗެއް ތެލުލާނަމަ ނުވަތަ ގްރިލް ކުރައްވާނަމަ ނުވަތަ ފެން ހޫނުކުރައްވާނަމަ، އަބަދުވެސް ބަދިގެ ތެރޭގައި ހުންނަވާށެވެ.
ކާއެއްޗެއް ފިހެނީނަމަ ނުވަތަ ކުކުޅެއްފަދަ އެއްޗެއް ރޯސް ކުރައްވަނީނަމ، ބަދިގެތެރޭގައި ހުންނަވާށެވެ. އަދި އިރުއިރުކޮޅުން ވަމުންދާގޮތް ބައްލަވާށެވެ.
އުދުންމަތީގައި ހަރުލާފައި ހުންނަ ކުނިކޮޅުތަކާއި ލަކުޑިންހަދާފައިހުންނަ ދޭފަތާއި ސަމުސާފަދަ ތަކެތި އަދި ޕެކްކުރާ ކަރުދާސްފަދަ ތަކެތި އުދުނާއި ދުރުގައި ބަހައްޓާވާށެވެ. އެ ތަކެތިގައި އަލިފާން ހިފުން އަވަސްވާނެ އެވެ.

ބަދިގެތރޭގައި އަލިފާން ރޯވެއްޖެނަމަ:

ބޭރަށް ނުކުންނަވާށެވެ. ބޭރަށް ނުކުންނަވަމުން، ބަދިގޭގެ ދޮރު ލައްޕަވާށެވެ.
އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކާއި ގުޅިގެން އިމަރޖެންސީގައި ގުޅަންޖެހޭ ނަމްބަރު 118 އަށް ގުޅުއްވާށެވެ.
އަލިފާން ނިއްވަން އަމިއްލަފުޅަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާނަމަ، އެހެންމީހުން ބޭރަށް ނިކުންނވަން ވިދާޅުވާށެވެ. އަދި ތިމާ އަމިއްލައަށް ބޭރަށް ނިކުންނަވަން މަގުސާފުތޯ ބައްލަވާށެވެ.
ކައްކަވާއިރު، ތެލީގެ ނުވަތަ ތަވާ މަތީ އަޅާނެ މަތިގަނޑެއް ކައިރީގައި ބައްވަވާށެވެ. އެއީ ތެލާއި ނުވަތަ ބަޓަރު ނުވަތަ މާޖަރިން އާއިއެކު އުފެދޭ ގްރީހުގައި އުފެދޭ އަލިފާން ނިއްވާލުމަށްޓަކައެވެ. ރަނގަޅަށް އިހޫވަންދެން ތެލީގެ މަތިގނަޑު ނުނގާ ބަހައްޓާވާށެވެ. އުދުނުން ކައްއކަވާނަމަ، އުދުން ނިއްވާލުމަށްފަހު އުދުނުގެ ދޮރުފަތް ލައްޕަވާލައްވާށެވެ.

ތެޔޮބެނުންކޮށްގެން ކާއެއްޗެތި ތައްރުކުރައްވާއިރު ސަމާލުކަން ދެއްވަންވީ ކަންތައްތައް:

މިޒަމާނުގެ ގޭގޭގެ ބަދިގެ ތަކުގައި އެންމެ ހިންގާ އެއް އައިޓަމަކީ ކުކިންގ އޮއިލް އެވެ.. ގިނަ ބާވަތްތަކުގެ ތެޔޮ ބޭނުންކޮށްގެން ކާތަކެތި ތައްޔާރުކުރައްވާއިރު، ތިރީގައި މިވާކަންތައްތަކަށް ސަމާލުކަން ދެއްވާށެވެ.

ތެލުލާން އުދާފައިހުރި އެއްޗަކަށް އަބަދުވެސް ސަމާލުކަން ދެއްވާށެވެ.
ދުންބޯޅަ ފެންނަނަމަ، ނުވަތ މާގަދަޔަށް ތެޔޮވަސްދުވާނަމަ، ވަގުތުން އުދުން ނިއްވާލއްވާށެވެ. އެހެން ނޫނީ، ތަވާ ނުވަތަ ތެލި ފަރުވާތެރިކަމާއިއެކު އުދުން މަތިން ނަންގަވާށެވެ. ދުން އަރާނަމަ ، އެއީ، ތެޔޮ މާބޮޑަށް ހޫނުވެފައިވާކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ.
ތެޔޮ ހޫނުކުރަމުން ދާންވާނީ ، ލަސްލަހުން، ބެނުންވާ ދަރަޖައަށް ހޫނުމިން މިންގެންދާގޮތަށެވެ.

ހޫނު ތެލުތެރެއަށް ކާއެއްޗެތި އަޅުއްވަންވާނީ ، ތެޔޮ ބުރައިގެން ނުދާގޮތަށެވެ.
ތަވާ ނުވަތަ ތެލިތެރޭގައި އަލިފާން ރޯވެއްޖެނަމަ، މަތިގަނޑު އަޅުއްވާށެވެ. އަދި ރަނގަޅަށް އަލފާން ނިވުނީމަނޫނީ މަތިގަނޑު ނުނަންގަވާށެވެ. އެހެންނޫނީ ، އަނެއްކާވެސް އަލިފާން ރޯވުމުގެ ފުރުސަތުބޮޑެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ފެން ނުޖައްސަވާށެވެ.
އަލިފާން ނުނިއްވުނުނަމަ، ގޭގެ އެންމެން ބޭރަށްނެރެ، އިމަރޖެންސީ ނަމްބަރަށް ގުޅާށެވެ. އަދި އަވަށްޓެރިންނަށް އަނގާށެވެ.

މައުލޫމާތު:

ނެޝަނަލް ފަޔަރ ޕްރޮޓެކްޝަން އެސޯސިއޭޝަން (އެން.އެފް.ޕީ.އޭ)

ދަ އޮތޯރިޓީ އޮން ފަޔަރ، އެލެކްޓްރިކަލް އެންޑް ބިލްޑިންގ ސޭފްޓީ

http://www.nfpa.org/safety-information/for-consumers/causes/cooking

މޯލްޑިވްސް ނެޝަނަލް ޑިފެންސް ފޯރސް

ފަޔަރ އެންޑް ރެސްކިއު ސަރވިސެސް / ސަދަރން އޭރިއާ