8/27/2015

އެސެސްމެންޓް ފޮރ ލަރނިންގ އަދި ފީޑްބެކް ދިނުން

ފީޑްބެކް ދިނުމުގެ އުސޫލުތައް

ފީޑްބެކް ދިނުމުގެ އުސޫލުތައް

ތަފުޞީލީ ފީބެކްޑް ދިނުމުން ދަރިވަރަށް ރަނގަޅަށް ކުރެވުނީ ކޮންކަމެއްކަމާއި، އިތުރަށް ރަނގަޅު ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތަކާއި، އިތުރަށް ރަނގަޅުކުރަން އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް ސާފުކޮށް އެނގެއެވެ. އަނގަބަހުންނާއި ލިޔުމުންވެސް ފީޑްބެކް ދެވިދާނެއެވެ.

ސަކްސަސް ކްރައިޓީރިއާ އާއި ފީޑްބެކް ރަނގަޅަށް ގުޅިފައި އޮތުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. "ގުޑް ޖޮބް" ނުވަތަ "ކީޕް އަޕް ދަ ގްރޭޓް ވޯކް" ފަދަ ބަސްތައް ބެލެވޭނީ ތައުރީފުގެ ގޮތުގައެވެ. ފީޑްބެކްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ.

ފީޑްބެކް ދޭނެ ގޮތް

ސްޓްރެޓެޖީ އިޚުތިޔާރުކުރެވިދާނެ ގޮތްތައް ފޯކަސް / މިންވަރު / މޯޑް / އޯޑިއަންސް
  • މައުލޫމާތާއި ފެކްޓްސް އަށް ވަގުތުން ފީޑްބެކް ދިނުން (ރަނގަޅު / ނުރަނގަޅު)
  • ދަރިވަރަށް އެކަމެއް ރަނގަޅުކުރާނެ ވަގުތު އޮއްވައި ފީޑްބެކް ދިނުން
  • ވަގުތުން
  • ގިނަގިނައިން
ވަގުތު
  • ސަކްސަސް ކްރައިޓިރިއާ އާއި ގުޅޭގޮތުން ދަރިވަރުގެ ރަނގަޅު ކަންތައްތަކާއި އިތުރަށް ރަނގަޅުކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތައް
  • ދަރިވަރަށް ދެން ކުރެވިދާނެކަމަކީ ކޮބާކަން ފާހަގަކޮށް ކޮމެންޓްކުރުން (ޒާތީ ވާހަކައެއް ލިޔެގެން ނުވާނެ)
  • ދަރިވަރު އުފެއްދި އެއްޗަކަށް
  • ދަރިވަރު މަސައްކަތްކުރި ގޮތަށް
ފޯކަސް
  • ހަމަހަމަ އުސޫލަކުން އަދި އިސްކަންދޭ ތަރުތީބަކުން
  • އުނގެނުމުގެ އެންމެ މުހިންމު ލަނޑުދަނޑިއާއި ގުޅޭ ޕޮއިންޓްތައް ހިމެނުން
  • ދަރިވަރުގެ ނަފުސާނީ ތަރައްގީގެ ފެންވަރަށް ރިޢާޔަތްކުރުން
  • ހިމަނާނީ ކިތައް ޕޮއިންޓް
  • ކޮންމެ ޕޮއިންޓެއްގައި ހިމަނާނީ ކިހާވަރަކަށް
މިންވަރު
  • އެ ދަރިވަރަކާއި އެންމެ އެކަށޭނެ ގޮތަކަށް ފީޑްބެކް ދިނުން
  • ދަރިވަރުގެ ގާތު އިށީދެހުރެތޯ
  • ވަކި ބައްދަލުވުމެއްގައިތޯ
  • ލިޔުމުންތޯ
  • ދަރިވަރު މިސާލެއް ބޭނުންވޭތޯ
  • އަނގަބަހުން
  • ލިޔުމުން
  • ވިޜުއަލް / އަމަލީ ގޮތުން
މޯޑް
  • ވަކިވަކި ދަރިވަރުންގެ ވަކި ޚާއްޞަކަމެއް ފާހަގަކުރާނަމަ، ވަކިވަކި ދަރިވަރުންނަށް
  • ގްރޫޕް / ކްލާސް ފީޑްބެކް – މުޅި ކުލާހަށް ނުވަތަ ގިނަ ދަރިވަރުންނަށް ވަކި މަފުޙޫމެއް އޮޅުން އަރާނަމަ
  • ވަކިވަކި ދަރިވަރުންނަށް
  • ގްރޫޕަށް / މުޅި ކުލާހަށް
އޯޑިއަންސް

ދަރިވަރަށް މަންފާއެއް ނުކުރާ ފީޑްބެކް

ދެވޭ ފީޑްބެކް ދަރިވަރުންނަށް މަންފާއެއް ނުކުރާ އެއްޗަކަށް ބައެއް ފަހަރު ވެދެއެވެ. އެއީ:

  • މާބޮޑަށް ހިތްހެޔޮކޮށް ބުނާތީ / ލިޔާތީ
  • މާބޮޑަށް ފާޑުކިޔާތީ
  • މާގިނަވުން
  • މާބޮޑަށް ލަސްވުން

ރިސަރޗް އިން ފެންނަ ގޮތް

ދަރިވަރުންގެ ޝައުގުވެރިކަމާއި އަދި ކުރިއެރުމާއި ފީޑްބެކާއި ހުރި ގުޅުމުގެ މައްޗަށް ވަރަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ދިރާސާ ކުރެވިފައިވެއެވެ. ބައެއް ނަތީޖާ ފާހަގަކޮށްލާނަމެވެ.

  • ފީޑްބެކްގެ ސަބަބުން ދަރިވަރުންގެ އުނގެނުމަށް ފާހަގަކުރެވޭފަދަ ހެޔޮ ބަދަލު އާދެއެވެ. ނަމަވެސް، މި ބަދަލުގެ ނަތީޖާ، ބައެއް ފަހަރު، އީޖާބީ ވުމާއި ނުވުންވެސް އެކަށީގެންވެއެވެ. އެއީ ފީޑްބެކް ދެވޭގޮތާއި ވައްތަރާއި ވަގުތަށް ބިނާވެއެވެ (ހެއިޓީ އަދި ޓިމްޕަރލީ، 2007).
  • ފީޑްބެކްގެ ސަބަބުން، ދަރިވަރުގެ އުނގެނުމުގެ ޝައުގުވެރިކަމާއި ދަރިވަރުގެ އަމިއްލަ ގާބިލިއްޔަތާއިމެދު އޭނާ ދެކޭގޮތަށް ބަދަލު އާދެއެވެ. (ބްލެކް އަދި ވިލިއަމް، 1998؛ ބަޓްލަރ، 1988).
  • އިވޭލުއޭޓިވް ފީޑްބެކް (ޕަރސަންޓޭޖް މާކްސް / ލެޓަރ ގްރޭޑް) އަދި ބައިވަރު ފަހަރު އިވޭލުއޭޝަން ހެދުމަކީ އޭގެ ނުރަނގަޅު އަސަރު ދަރިވަރުގެ ޝައުގުވެރިކަމަށާއި އުނގެނުމަށް ކޮށްފާނެ ކަމެކެވެ. (ޓަންސްޓޯލް އަދި ގިޕްސް، 1996؛ ބްލެކް އަދި ވިލިއަމް، 1998).
  • ތަފުޞީލީ ފީޑްބެކް ދޭއިރު ދަރިވަރަށް މިހާރު ކާމިޔާބުވެފައިވާ މިންވަރު (Where am I now?) ލަނޑުދަނޑިއާއި ނުވަތަ އައުޓްކަމް އާއި އަޅާކިޔާއިރު، ދާންވާ ހިސާބު (Where am I going?) އަދި އެދެމެދުގެ ފަރަގު ކުޑަކުރާނެ ގޮތުގެ މައުލޫމާތު ދިނުން އެދެވޭ ނަތީޖާ ނުކުމެއެވެ. (ސްޓިންގިސް، ޗަޕްކިސް އަދި ޗަޕްކިސް، 2004).

Effective Feedback

  • Descriptive Feedback is focused on describing particular qualities of the work or performance.
  • Evaluative Feedback is a summing up; a judgment used for accountability.

Step 1: Decide if the focus of each statement is mainly descriptive or evaluative in nature. In the column on the left, mark each example of descriptive feedback with a D and each example of evaluative feedback with an E. If you believe it is neither, mark it with an X. On the whole, consider the spirit of the feedback.

Step 2: For each statement you marked with a D, evaluate how well it meets the three remaining guidelines.

D, E, or X Feedback Related to learning goals? Specific / Clear? Cue for next steps?
I particularly liked your 2nd paragraph. Good thinking here!Yes / NoYes / NoYes / No
Keep working!Yes / NoYes / NoYes / No
You didn't answer the second part of the question. How would you know if you had accounted for all possible combinations?Yes / NoYes / NoYes / No
74% C-Yes / NoYes / NoYes / No
Your introductory and concluding paragraphs are effective "bookends" that state your theme.Yes / NoYes / NoYes / No
I don't see that you have supported your conclusion with evidence. Look back at the data from your experiment to see if there is a pattern.Yes / NoYes / NoYes / No
Use a pencil and a ruler for diagrams. Be sure to answer all the questions.Yes / NoYes / NoYes / No
Look again at your notes regarding the two special interest groups. How could your example more explicitly clarify their potential biases?Yes / NoYes / NoYes / No
Good work. This is much neater and seems to show that you have tried hard.Yes / NoYes / NoYes / No
You are on track here in trying to explain your rule. Think: does it apply to all triangles?Yes / NoYes / NoYes / No
Nice job – such an improvement!Yes / NoYes / NoYes / No
This report probably wouldn't convince a reader who didn't already agree that we should be saving fuel. What else could you do to make a more convincing argument?Yes / NoYes / NoYes / No
Your details strongly support your claim that we should recycle newspapers. That's great!Yes / NoYes / NoYes / No
Review where you placed your thesis statement. Check your notes and rethink this placement.Yes / NoYes / NoYes / No

ރިފަރެންސް ލިސްޓް

Brookhart, Susan (2008). How to Give Effective Feedback to Your Students. Cheltenham, VIC, Australia: Hawker Brownlow Education Pty Ltd.

Assessment, Evaluation and Reporting Handbook (2008). Waterloo Region District School Board, Learning Services: School effectiveness & Assessment.

Black, P., C. Harrison, C. Lee, B. Marshall, and D. Wiliam. (2002). Working inside the black box: Assessment for learning in the classroom. London: Department of Education and Professional Studies, King's College.

Wiliam, D. (2007). Keeping learning on track: Formative assessment and the regulation of learning. In Second handbook of mathematics teaching and learning, ed. F.K. Lester Jr., 1053–98. Greenwich, CT: Information Age.

Hattie, J. & Timperly, H. (2007). The Power of Feedback. Review of Educational Research, Vol. 77, (1), pp. 81-112.

Black, P., & Wiliam, D. (1998). Assessment and classroom learning. Assessment in Education, 5(1), 7–75.

Butler, R. (1988). Enhancing and undermining intrinsic motivation: The effects of task involving and ego-involving evaluation on interest and performance. British Journal of Educational Psychology, 58, 1–14.

Tunstall, P. & Gipps, C. (1996). How does your teacher help you to make your work better? Children's understanding of formative assessment. The Curriculum Journal, 7(2).

6/23/2015

އެއަރޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ ނަމޫނާއަކަށް ބަލައިގެން ކުލާސްރޫމު ބެލެހެއްޓުން

އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ ނަމޫނާ

އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ ނަމޫނާ

ކުލާސްރޫމު ހިންގުމަށް އެއިން ލިބޭ އިބުރަތްތައް

ސްކޫލްތަކުން މިއަދު ވާހަކަ ދައްކަން ޖެހިފައިވަނީ އޮޅުންބޮޅުންތައް ގިނަ އަދި އޮޅުންބޮޅުންތައް އިތުރުވަމުންދާ ދަރިވަރުންގެ އާބާދީއަކަށް ދިމާވާ މައްސަލަތަކާ މެދުގައެވެ. މިފަދަ ތަފާތު މައްސަލަތައް ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިވަމުން ދާއިރު، އެކަންތައްތަކަށް ދުރާލާ ތައްޔާރުވެ ބިނާކުރަނިވި ފިޔަވަޅު އެޅުއްވުމަކީ މުދައްރިސުން ކުރައްވަން ޖެހިލައްވާ ކަމެކެވެ.

މި ކަންތައް މުދައްރިސުން ކުރައްވަން ޖެހިލައްވަނީ ޖަޒުބާތީ އަދި ސުލޫކީ މައްސަލަތައް ހުންނަ ދަރިވަރުންނާއި އަދި އެނޫން ދަރިވަރުންގެ އުނގެނުން މަތިކުރައްވަން ކުރައްވާ މަސައްކަތާއި އެކު އެކީގައެވެ.

އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ ނަމޫނާއަށް ބަލަންވީ ކީއްވެ؟

އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރަކީ، މަތިންދާ ބޯޓުތައް ރަންވޭގައި ދުއްވާއިރު، ޖައްސާ ނައްޓާލާއިރު، ޕައިލެޓަށް ބޭނުންވާ އިރުޝާދު ދޭ މީހާއެވެ. އެމީހުން ދޭ އިރުޝާދުގެ ތެރޭގައި ބޯޓު ޖައްސަން އަދި ނައްޓާލުމާ ދެމެދުގެ ވަގުތު، އެއަރ ސްޕޭސްގެ ތެރެއަށް ވަންނަ ބޯޓަށް މަގު ދެއްކުން، އަދި ބޯޓު އެއް ޓަވަރުން އަނެއް ޓަވަރަށް ޙަވާލުކުރުން ހިމެނެއެވެ.

މި ނަމޫނާއިން ކުލާސްރޫމު ހިންގުމަށް ވަރަށް ގިނަ އިބުރަތްތަކެއް ލިބެއެވެ. މި ލިޔުމުގައި، އެއިން ތިން ކަމަކަށް ވަކިން ސަމާލުކަން ދޭނީއެވެ.

  • (1) ފްލައިޓް ޕްލޭނެއް ތައްޔާރުކުރުން
  • (2) އަމާން އޮމާން ދަތުރެއްކަން ޔަޤީން ކުރުން
  • (3) ރައްކާތެރިކަމާއި ސަލާމަތްތެރިކަމާއެކު ދަތުރު ނިންމުވުން

1. ފްލައިޓް ޕްލޭން ތައްޔާރުކުރުން

ފްލައިޓަށް ދަތުރުގައި ދެވިދާނެ ތަނާއި، ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ ސާފު މިންގަޑުތައް ކަނޑައެޅުމަކީ އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ހުރިހާ ގިންތިއެއްގެ ދަރިވަރުން ހިމެނޭ ކުލާހަށްވެސް، މިފަދަ މިންގަޑުތަކެއް ކަނޑައެޅިފައި އޮތުމަކީ އަޚުލާޤީ މައްސަލަތައް މަދު ކުރުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

ދަރިވަރުން އަމަލު ކުރަންޖެހޭ ގޮތްތައް ކިޔައިދީ، މައްސަލަތައް ދިމާވެދާނެ ދިމާތައް ފާހަގަކޮށް، އެކަމަށް ތައްޔާރުވެ ބިނާކުރި ފިޔަވަޅު އެޅުމަކީ މުދައްރިސުން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ރަނގަޅު އޮނިގަނޑެއް ކަނޑައެޅި، އެއާ އެއްގޮތަށް އަމަލުކުރެވޭ ކުލާސްރޫމުތަކަކީ އުފެއްދުންތެރި އަދި އުނގެނުމުގެ ރަނގަޅު މާހައުލަކަށް ވެގެންދެއެވެ.

ކުލާސްރޫމު ފަރުމާ ކުރުމުގައި ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި، އަޑު، އަލި، ފިނިހޫނުމިން، އަދި ގޮނޑިތައް ރާވާފައިވާ ގޮތް ހިމެނެއެވެ. އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރުން ޕައިލެޓުގެ މަސައްކަތް ފަށަންވާނީ، ރަންވޭ ސާފުވެ ހަމަހިމޭން ވުމަށް ފަހުގައެވެ.

އަމިއްލަ ސަރަހައްދު (ޕާރސަނަލް ސްޕޭސް)

ދަރިވަރުން ކުލާސްރޫމުގައި ހަރަކާތްތެރިވުމަށް ވަކި އިންތަކެއް ކަނޑައެޅުމާއި، ހަރަކާތްތެރިވެވޭނެ ސަރަހައްދު ކަނޑައެޅުމަކީ ވަރަށް ފައިދާހުރި ކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް، ޑެސްކު ހިމެނޭ ސަރަހައްދުގައި ރަތްކުލައިގެ ޓޭޕުން ފާހަގަކޮށް، އެއީ އެ ދަރިވަރުގެ އަމިއްލަ ސަރަހައްދު ކަމަށް ބުނެދެވިދާނެއެވެ. ދަރިވަރަކަށް އެ ސަރަހައްދުން ބޭރަށް ދާންވާނަމަ، މުދައްރިސުގެ ހުއްދަ ހޯދަންޖެހޭނެއެވެ.

2. އަމާން އޮމާން ދަތުރެއްކަން ކަށަވަރުކުރުން

އަލްފާ ކޮމާންޑްސް

އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރުން ވާހަކަ ދައްކާނީ މަޑުމައިތިރި އަޑަކުންނެވެ. އެންމެ ހާސްކަންބޮޑު ވަގުތުތަކުގައިވެސް، އެމީހުން ޕައިލެޓަށް ބޭނުންވާ މައުލޫމާތު ސާފުކޮށް ބުނެދޭނެއެވެ. ޖަޖު ނުކުރާނެއެވެ. ހިތްވަރު އެލޭފަދަ ވާހަކައެއް ނުދައްކާނެއެވެ.

މުދައްރިސުންވެސް ދަރިވަރުންނަށް އިރުޝާދު ދެއްވާއިރު، އެ އިރުޝާދުތައް ވީހާވެސް ކުރުކޮށް ސާދާކޮށް (10 ލަފުޒު ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަދު) ވިދާޅުވާށެވެ. ދެމާނަ ދޭހަވާގޮތަށް ނުވިދާޅުވާށެވެ. ތަކުރާރު ނުކުރައްވާށެވެ. މިސާލަކަށް، "ވާހަކަ ހުއްޓާލާ" ބުނުމަށްވުރެ، "ފިލާވަޅުގެ މަސައްކަތް ފަށާ" ބުނުން މާ ބާރުގަދަވާނެއެވެ.

ދަތުރުގެ ޙާލަތްތައް ޗެކް ކުރައްވާށެވެ

އަމާން އޮމާން އުފާވެރި ދަތުރަކަށް ހެދުމަށް ޕައިލެޓު ބަލާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި، ފްލައިޓް ޕްލޭން ބެލުމާއި މައުލޫމާތު ތާޒާކުރުން ހިމެނެއެވެ. ހަމަ މިގޮތަށް، ދަރިވަރުންވެސް އެމީހުންގެ އުޅުން އަމިއްލައަށް ބެލުމަކީ އުނގެނުމުގެ ވަގުތު ހެޔޮގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

އަމިއްލަ ނަފުސު ބެލެހެއްޓުމުގެ އުސޫލު

ނަފުސު އަމިއްލައަށް ވަޒަން ކުރުމަކީ، ދަރިވަރުންގެ ސުލޫކާއި އުނގެނުމުގެ ކުރިއެރުން ސާފުކޮށް އެނގޭނެ ގޮތެކެވެ. މިސާލަކަށް، ސްޕެލިންގ ޓެސްޓް ނުވަތަ މެތުސް ކުއިޒްތަކުގެ ނަތީޖާ އަމިއްލައަށް ގްރާފެއްގައި ފާހަގަކޮށް، ކުރިއެރުން ފެންނަގޮތަށް ހެދިދާނެއެވެ. މިއީ ދަރިވަރަށާއި، މުދައްރިސަށާއި، ބެލެނިވެރިންނަށްވެސް މުހިންމު މައުލޫމާތެކެވެ.

ފެންނަގޮތް ހެދުން (ވިޝުއަލް ޕްރޮމްޕްޓް)

ކުލާސްރޫމުގައި، ބައެއް ފަހަރު ދަރިވަރުންގެ މަސައްކަތުގެ މިސްރާބު ގެއްލޭގޮތްވެއެވެ. މި ކަމަށް ހެއްދެވިދާނެ އެއްގޮތަކީ، މުދައްރިސު ދަރިވަރުންގެ މަސައްކަތް ބައްލަވާ، ނިމޭ ހިސާބުގައި ރަތްކުލައިގެ ރޮގެއް ނުވަތަ ފާހަގައެއް ޖެއްސެވުމެވެ. އެއަށްފަހު، ދަރިވަރު އެ ފާހަގައަށްވުރެ ކުރިއަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ އަމާޒެއްކަމަށް ވިދާޅުވެދެވިދާނެއެވެ. މިއީ ދަރިވަރަށް އިތުރަށް މަސައްކަތް ކުރެވުނު މިންވަރުގެ ހެއްކެއް ދޭ ކަމެކެވެ.

ކޮންޓްރޯލް ރޭޑިއޯ ކޮންޓެކްޓް

އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރެއްގެ އިރުޝާދަށް ތަބާވުމަކީ ޕައިލެޓް ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. އެކަމަކު، ކޮންމެ ފަސް މިނިޓަކުން ކޮންޓްރޯލަރ ގުޅާނަމަ، އެކަން ޕައިލެޓަށް ނުހަނު އުދަގޫވާނެއެވެ.

ކުލާހުގައި، ބައެއް ދަރިވަރުން މުދައްރިސު ގާތަށް އަންނަނީ އެމީހުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާގޮތް ކަމުދޭތޯ ޔަޤީންކޮށްލުމަށް ނުވަތަ ސަމާލުކަން ހޯދުމަށެވެ. ރަނގަޅު ރޭވުމެއްނެތި ހުރިހާ ދަރިވަރުންގެ ސުވާލުތަކަށް އިޖާބަދެއްވަން ފައްޓަވައިފިނަމަ، ކުލާހުގައި މާގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ނުކުރެއްވޭނެއެވެ.

"ވަކި ވަގުތެއް ވަންދެން ހިފެހެއްޓުމުގެ އުސޫލް" އަކީ މި ހާލަތު ރަނގަޅު ކުރެވިދާނެ ގޮތެކެވެ. މި އުސޫލުގައި، މުދައްރިސު ދަރިވަރުންގެ ސުވާލުތަކަށް އިޖާބަދެއްވާނީ ވަކި ވަގުތެއްގެ ތެރޭގައެވެ.

ދަރިވަރުން އަމިއްލައަށް މައްސަލަތައް ހައްލުކުރަން އެހީތެރިވެދިނުމަށް، "ރައްޓެހި ކުއްޖެއްގެ ގާތު އަހާށެވެ."، "ޑިކްޝަނަރީ އިން ހޯދާށެވެ." ފަދަ އިރުޝާދުތައް ލިސްޓެއްގައި ހިމަނާލެވިދާނެއެވެ.

3. ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބޯޓު ޖެއްސުވުން

މަގު ސާފުވުމުން ބޯޓު ތިރިކުރުވުން

ރަންވޭގައި ޖައްސަން އަންނަ ބޯޓުތައް ވަކި ތަރުތީބަކުން ޖައްސަން އިހަށް މަޑުކުރުވުމަކީ ކާރޫބާރޫ ބޮޑު އެއަރޕޯޓުތަކުގައި އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރުން ގެންގުޅެންޖެހޭ އުސޫލެކެވެ.

ކުލާސް ފެށުމުގައްޔާއި، އެއް ހަރަކާތުން އަނެއް ހަރަކާތަށް ބަދަލުވާ ވަގުތުތަކުގައި، ވަކި ދަރިވަރަކަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދެއްވަން ޖެހިލައްވަފާނެއެވެ. އެ ދަރިވަރު ރުޅިގަދަވަމުންދާނަމަ، ނުވަތަ އެހެން ދަރިވަރުންނަށް މާބޮޑަށް އުދަގޫކުރާނަމަ، އެކަހެރިކޮށްލުމަކީ ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. އެކަމަކު، މުދައްރިސު އެކަމުގެ ތެރެއަށް ވަންނަވަންވާނީ އީޖާބީ ގޮތަކުންނެވެ.

އެންޓިސެޕްޓިކް ބައުންސިންގ (ދަރިވަރު ވަގުތީގޮތުން އެކަހެރިކޮށްލުން) އަކީ އެދެވޭ ނަތީޖާ ފެންނަ ކަމެކެވެ. އެއީ ރަންވޭގައި ޖައްސަން އަންނަ ބޯޓެއް ނުޖައްސާ އިހަށް މަޑުކޮށްލަން އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރުން އަންގަންޖެހޭ ފަދަ ހާލަތެވެ.

ބޯޓުޖައްސަން ރަންވޭ ހެޔޮވަރުކުރުވުން

747 ގެ މަތިންދާ ބޯޓެއް ދުއްވަމުން އައި ޕައިލެޓެއްގެ ގާތު އާދައިގެ ޑޮމެސްޓިކް އެއަރޕޯޓެއްގެ ރަންވޭގައި ބޯޓު ޖައްސަން އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރ އެންގުމަކީ ގަބޫލުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ހަމަ އެގޮތަށް، އާދައިގެ ވަރަކަށް ސަކަރާތް ޖަހަން ތިބާ ދަރިވަރެއްގެ ހާލަތު ކުއްލިއަކަށް ބަދަލުވެދާނެކަމަށް އުއްމީދު ކުރުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ.

ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން މާމަތީ އުއްމީދުތައް ކުރެއްވުމަކީ ގިނަފަހަރަށް ނާކާމިޔާބާ ކުރިމަތިވެ، މައްސަލަތައް އާ އުސްމިނަކަށް ބަދަލުވެދާނެއެވެ. ދަރިވަރުންގެ ގޮތާއި ބާވަތަށް ބަލާފައި، އެކަށީގެންވާ މިންވަރުގެ ބަދަލެއް އުއްމީދުކުރުމަކީ ކިޔަވައިދިނުން ފަސޭހަވާނެ ކަމެކެވެ. އަދި ދަރިވަރުންނަށް ކާމިޔާބީއެއް ލިބޭނެ ފުރުސަތުވެސް ލިބިދެއެވެ.

ނިންމުން

ކޮންމެ ނަމޫނާއަކީވެސް އެއިން ލިބޭ އިބުރަތުގައި ވަކި މިންވަރެއްވާ އެއްޗެކެވެ. އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލްގެ ނަމޫނާއަށް ބަލައިގެން ކުލާސްރޫމު ހިންގުން މިއީ ވަރަށް އެކަށީގެންވާ ނަމޫނާއެއް ކަމުގައި ދެކެމެވެ. ނުކުޅެދޭ އަދި ޖަޒުބާތީ މައްސަލަތައް ހުންނަ ދަރިވަރުންނަށާއި އެނޫން ދަރިވަރުންނަށްވެސް އެމީހުންގެ ނަފުސު އަމިއްލައަށް ބަލަހައްޓަން ހިތްވަރު ދެއްވާ މުދައްރިސުންނަށް މި ނަމޫނާއިން ގިނަ ފައިދާތަކެއް ލިބެއެވެ.

އެއަރ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރުން މަތިންދާ ބޯޓް ނުދުއްވައެވެ. އެކަމަކު ޕައިލެޓަށް މަގު ދައްކައެވެ. މުދައްރިސުންވެސް ދަރިވަރުންގެ އުޅުން ކޮންޓްރޯލެއް ނުކުރައްވައެވެ. އެކަމަކު ދަރިވަރުންގެ އުނގެނުމަށް މަގު ފަހިކޮށްދެއްވައެވެ. މި ނަމޫނާ، މުދައްރިސު ކުލާހުގައި ބޭނުން ކުރައްވައިފިނަމަ، އުނގަންނައިދެއްވުން ކާމިޔާބުވެފައި އުނގެނުމުގެ މާހައުލު ހިތްގައިމުވާނެއެވެ.

ރިފަރެންސް ލިސްޓް

ކުކް، އެމް.އެން. (2005). ދަ ޑިސްރަޕްޓިވް އޮރ އޭޑީއެޗްޑީ ޗައިލްޑް: ވަޓް ޓު ޑޫ ވެން ކިޑްސް ވިލް ނޮޓް ސިޓް ސްޓިލް އެންޑް ބީ ކްވައެޓް. ފޯކަސް އޮން އެކްސެޕްޝަނަލް ޗިލްޑްރެން، 37 (7)، 1-8.

އެލްބަރޓް، އެސް. އާރ.، އެނޑަރސަން، އެލް.އެލް.، އަދި މަރޓިން، ސީ.އެމް. (2005). ޓީޗިންގ އެލެމެންޓަރީ ސްޓޫޑެންޓްސް ވިތް ބިހޭވިއަރ ޑިސްއޯޑަރސް ޓު ރެކްރޫޓް ޕޮޒިޓިވް ޓީޗަރ އެޓެންޝަން: އިފެކްޓްސް އޮން މެތް ޕްރޮފިޝެންސީ. ޖަރނަލް އޮފް އަރލީ އެންޑް އިންޓެންސިވް ބިހޭވިއަރ އިންޓަރވެންޝަން، 2، 59-73.

ބޭކަން، އީ.އެޗް. (1990). ޔޫޒިންގ ނެގެޓިވް ކޮންސިކުއެންސެސް އެފެކްޓިވްލީ. އެކެޑެމިކް ތެރެޕީ، 25، 599-611.

ބަރބެޓަރ، ޕީ. އެމް.، ނޮރޮނާ، ކޭ.އެލް.، އަދި ބިޗަރޑް، ޑީ.އެފް. (2005). ކްލާސްރޫމް ބިހޭވިއަރ މެނެޖްމެންޓް: އަ ޑަޒަން ކޮމަން މިސްޓޭކްސް އެންޑް ވަޓް ޓް ޑޫ އިންސްޓެޑް. ޕްރިވެންޓިންގ ސްކޫލް ފެއިލުއަރ، 49 (3)، 11-19.

6/16/2015

ދަރިވަރުންގެ ކާމިޔާބީ: އެންމެ ރަނގަޅަށް އުނގެނެވެނީ ސިކުނޑިންތޯ އެވެ؟

ނިއުރޯސައިންސް އާއި ތަޢުލީމު: ސިކުނޑި ދަސްކުރާ ގޮތް

ސިކުނޑި އުނގެނޭ ގޮތް: ނިއުރޯސައިންސް އާއި ތަޢުލީމީ ހުނަރު

އާބާދީގެ ތަޖުރިބާތަކާއި ސިކުނޑީގެ ހަރަކާތްތައް ގުޅުވާލުން
Brain learning illustration

ފާއިތުވެދިޔަ 40 ވަރަކަށް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިންސާނާގެ ސިކުނޑި އާއި ގުޅޭގޮތުން ހޯދުނު ހޯދުންތައް އޭގެ ކުރީގެ 400 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ހޯދުނު ހޯދުންތަކަށްވުރެ މާގިނައެވެ. ނިއުރޯ ސައިންޓިސްޓުންނާއި އުނގަންނައިދިނުމުގެ ދާއިރާގެ ފަންނުވެރިން މަސައްކަތްކުރަމުން އެދަނީ ސިކުނޑިއާއި ބެހޭގޮތުން ހޯދިފައިވާ މަޢުލޫމާތު ކުލާހުގައި އަމަލީ ގޮތުން ބޭނުންކުރެވިދާނެ ގޮތްތަކަކީ ކޮބައިތޯ ބެލެމަށެވެ. އެހެނަސް، ހުރިހާ އުނގެނުމަކީވެސް ސިކުނޑިއަށް ބިނާވެވާ ކަމެއްކަން ހަނދާން ބެހެއްޓުން މުހިންމެވެ. ތަޢުލީމުގެ ޒަރީއާއިން އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ މަސައްކަތަކީ ސިކުނޑިއަށް ބަދަލު ގެނައުމެވެ. ޝައްކެއްނެތި އެނގޭ ކަމަކީ ހަގީގަތުގައިވެސް ސިކުނޑިއަށް، އަދި އުޅުމަށް، ތަޢުލީމުން ބަދަލު ގެނުވާކަމެވެ.

މީގެ މާނައަކީ ކޮންމެ ޓީޗަރަކީ ނިއުރޯ ސައިންޓިސްޓަކަށް ވުމެއްނޫނެވެ. ނުވަތަ ސަތޭކަ ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރސް އެގުމެއްވެސް ނޫނެވެ. އެކަމަކު އޭގެ މާނައަކީ ސިކުނޑި އިހުސާސްކުރާ ގޮތާއި މައުލޫމާތު ރައްކާކުރާގޮތާއި ހަނދާންކުރާގޮތް އެނގުމުން މުދައްރިސުގެ މަސައްކަތަށް ފަސޭހަވާ ވަރަށް ބޮޑު ފައިދާ ކުރާނެކަމެވެ.

ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގެ މަސައްކަތް ބަލައްޓާ ނިޒާމް ވަރުބަލިވުން

މީހަކު އެއްޗެއް ދަސްކުރާނަމަ، ނުވަތަ އުނގެނެން މަސައްކަތްކުރާނަމަ، ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ސަމާލުކަން ގުޅިފައިވަނީ ސިކުނޑީގެ ވަކި ޚާއްޞަ ބަޔަކާއިއެވެ. މެދުނުކެނޑި 3-5 މިނިޓް މަސައްކަތްކޮށްލުމުން ނިއުރޯންސްތައް ވަޅޯވާން ފަށައެވެ. އެއަށް އަރާމު ހޯދަން ބޭނުންވެއެވެ. އަބަދު އެއްގޮތަކަށް ބޭނުންކުރާނަމަ އެހާ ބަރާބަރެއް ނޫނެވެ.

ޕިއަނޯ އާއި އޯގަން ހިތަށް ގެންނާށެވެ. އޯގަނުގެ ފިތެއްގައި އިނގިލި އަޅާ އޮބާލައި އެގޮތަށް ތިރިއަށް ހިފަހައްޓަލުމުން އޯގަނުން ނިކުންނަ އަޑު އިވިއިވި ހުންނާނެއެވެ. އެކަމަކު ޕިއަނޯގެ ފިތަކުން ނިކުންނާނީ ކުރު އެންމެ އަޑެކެވެ. އިނގިލި އަޅާ އޮއްބާލައިގެން ހުރުމަކުން އަޑެއް ނުނިކުންނާނެއެވެ. ނިއުރޯންސް އެންމެ ބޮޑަށް ވައަތަރުވަނީ ޕިއަނޯ އާއިއެވެ. ނިއުރޯންސް މަސައްކަތްކުރަނީ ތަކުރާރުކޮށް ހަރަކާތްކުރުވާ ބާރަކަށް، ނުވަތަ ސްޓިމިއުލޭޝަނަކަށެވެ. ބަދަލެއް ނުގެނެސް ހިންގޭ ދިގުދެމިގެންދާ ހަރަކާތަކަށް ނިއުރޯންސް މަސައްކަތެއް ނުކުރެއެވެ. މިމައުލޫމާތު ޓީޗަރަށް މުހިންމުވަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟

ދަރިވަރުންނަށް ފަރިތަ އަދި ރައްކާތެރި މާހައުލުތަކުގައި ދަރިވަރުންގެ ސިކުނޑި މަސައްކަތްކުރާނީ އާކަމެއް ފެނޭތޯއެވެ. ހަގީގީ މައުލޫމާތު ހިމެނޭ ލެކްޗަރެއްގެ އަޑު އަހަން ދަރިވަރުންނަށް ތިބެވޭނީ ގިނަވެގެން 8 މިނެޓަށެވެ. އޭގެ ފަހަށް ސިކުނޑި ތެޅިފޮޅޭނީ އެހެން ކަމެއް ފެނޭތޯއެވެ. ޓީޗަރަށް އެފަދަ އާކަމެއް (ނޮވެލް) ގެނެސް ނުދެވޭނަމަ، ވަރުބަލިކަން ސިކުނޑިއަށް ވެރިވެއެވެ.

މޮޅު ހުށަހެޅުމެއްގެ ސިއްރު: ބޮބް އެންޑް ވީވް

އެންމެ މޮޅު ހުށަހެޅުމަކީ ނުވަތަ ކިޔަވައިދިނުމަކީ ދަރިވަރުން ގަޔާވާގޮތަށް އުނގަންނައިދެވޭ އުނގަންނައިދިނުމެވެ. މިކަމަށް "ބޮބް އެންޑް ވީވް" (Bob and Weave) ކިޔޭ އުޞޫލު ބޭނުންކުރެވެއެވެ. މޮޅު ހުށަހެޅުމެއްނަމަ، އެހުށަހެޅުން ނިއުރަލް ސިސްޓަމްގެ ތެރެއިން ގުޅިލާމެހިގެން ކުރިއަށާއި ފަހަތަށް ހަރަކާތްކުރާނެއެވެ. އެއް ނިއުރޯންސް ސަރަހައްދު (A) ހަރަކާތްތެރިކުރުވުމަށްފަހު، އަނެއް ސަރަހައްދު (B) ހަރަކާތްތެރިކުރުވުން މުހިންމެވެ.

މި އުޞޫލުގެ މުހިންމު ބައިތައް:

  • ފިލާވަޅުގެ މައިގަނޑާއި ގުޅޭ ވާހަކައެއް (story) ދަރިވަރުންނާ ހިއްސާކުރުން.
  • ވާހަކައިގެ ޒާރީއާއިން ސިކުނޑީގެ ޖަޒުބާތު އުފައްދާ ހިސާބުތައް ހޭލުންތެރިކުރުން (މަޖާ، ހިތާމަ، ބިރުވެރިކަން ފަދަ).
  • އެއް ނުވަތަ ދެ ހަގީގަތް (މައުލޫމާތު) ހިމެނޭ ގޮތަށް ބަޔާންކުރުން، އަދި އެމައުލޫމާތު ކޮންމެވެސް މަފުހޫމަކާއި (concept) ގުޅުވާލުން.
  • ވާހަކަ އަލުން ވިދާޅުވުން، މައުލޫމާތާއި ވާހަކައާއި ހުރި ގުޅުން ފާހަގަކުރުން، އަދި މަފުހޫމް އަލުން ފާހަގަކޮށްދިނުން.
  • ހަގީގީ މައުލޫމާތާއި، މަފުހޫމާއި، ވާހަކަ ކިޔައިދިނުން ނުވަތަ ހާދިސާއަކާއި ގުޅުވުން.

މިއީ މޮޅު ކިޔަވައިދިނުމެއްގައި ހިމެނޭ އުންޞުރުތަކެވެ. މިގޮތަށް ކިޔަވައިދިނުމުން، ދަރިވަރުންގެ ސިކުނޑީގެ ވިސްނުމުގެ ބައިތައް މައުލޫމާތު ރައްކާކުރުމަށް ހަރަކާތްތެރިވެ، ތައްޔާރުވާން ފަށައެވެ. ޖަޒުބާތު ހޭލުންތެރިކުރުމުން، މައުލޫމާތު ދޭހަކޮށްގަތުމާއި ހަޖަމުކުރުން ފަސޭހަވެއެވެ.

އިންސާނާއަކީ ވާހަކަ ދައްކާ މަޚްލޫގެއް

އިންސާނާއަކީ ވާހަކަ އަޑުއަހާ ހިތްވާ، ވާހަކަ ކިޔައިދޭ ހިތްވާ މަޚްލޫގެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ޝައުޤުވެރި ބައެކެވެ. އަދި އުނގެނުމަށް ލޯބިކުރާ ބައެކެވެ. މުދައްރިސުންނަށް އޮތް ގޮންޖެހުމަކީ އިންސާނުންގެ ސިކުނޑީގައިވާ އާކަންތައް ހޯދުމުގެ މާއްދާގެ ފައިދާ ނަގައި، އުނގެނުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމެވެ. ދަރިވަރުންގެ ސިކުނޑިއާއި ގުޅުވައިގެން، ވާހަކަ، ޖަޒުބާތާއި، އާކަން ގުޅުވާލުމަކީ ފައިދާހުރި ތަޢުލީމެއްގެ ހުރިހާ ކަމެކެވެ.

© މިލިޔުން އެކުލަވާލެވިފައިވަނީ ނިއުރޯސައިންސް ދިރާސާތަކާއި، އުނގެނުމުގެ އެންމެ ރަނގަޅު ސްޓްރެޓެޖީތަކަށް ބިނާކޮށެވެ. ތަޢުލީމީ މާހައުލުތަކުގައި ސިކުނޑިއާ ގުޅުވާލުމަކީ ކާމިޔާބު އުނގެނުމެއްގެ ހުރަސްތަކެވެ.

6/02/2015

ބަދިގޭގައި ހިނގާފާނެ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކަށް ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުއެޅުން


ކެއްކުމަކީ، ގިނަފަހަރަށް، ކައްކާ މީހާއަށް ހިތްހަމަޖެހުން ގެނެސްދޭ ،  އަދި އާއިލީ ގުޅުން ބަދަހިކުރުވާ ,މަޖާކަމެކެވެ. އެއީ ކައްކާ މީހާގެ އުފެއދުންތެރިކަމާއި ރަނގަޅު ކާނާއަށް ހުންނަ ލޯބި ދައްކާލަދޭ ކަމެއްވެސްމެ އެވެ.

އެކަމަކު، ހަނދާން ބަހައްޓަންޖެހޭކަމަކީ، ގެތަކުގައި ހިނގާ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކާއި ޒަޚަމު ތަކުގައި އެންމެ ބޮޑު މައިގަނޑު ރޯލެއް އަދާކުރަނީ ކެއްކުން ކަމެވެ. ވިސްނުންތެރިކަން އިސްކުރައްވައިފިނަމަ، ބަދިގެތަކުގައި ހިނގާ އަލިފާނުގެ ހިތާމަވެރި ހާދިސާތައް މަދުކުރެވިދާނެ އެވެ.

ބަދިގޭތެރޭ ހިނގާ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކުގެ ތަފާސް ހިސާބު


  • ބަދިގޭގައި ހިނގާ އަލިފާނުގެ ގިނަ ހާދިސާތައް ހިނގާފައިހުރީ ކައްކާ ވަގުތު މީހަކު ބަދިގޭގައި ނެތީސް އެވެ.
  • ބަދިގޭގައި ހިނގާ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކުގެ 67 އިން ސައްތަ ހާދިސާތައް ހިނގާފައިހުރީ ތެލީގައި ނުވަތަ ތަވާގައި ހުރި ކާއެއްޗެތީގައި އަލިފާން ރޯވެގެންނެވެ.
  • އެންމެ ފުރަތަމަ އަލިފާން ހިފާ އެއްޗެތީގެތެރޭގައި ކައްކާ މީހާ ލައިގެން ހުންނަ ހެދުން ހިމެނެ އެވެ. ހެދުމުގައި އަލިފާން ހިފައިގެން ޒަޚަމުވާ މީހުންގެ 15 އިން ސައްތަ މަރުވެ އެވެ.
  • ބަދިގޭގެ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކަށް ބަލާއިރު 57 އިން ސައްތަ ހާދިސާތަކަކީ ސީދާ އުދުނުގައި ރޯވެގެން ހިނގާ ހާދިސާތަކެވެ.
  • ބަދިގޭގައި ހިނގާ އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކުގައި ، މީހުންނަށް ގިނައިން ގެއްލުން ލިބެނީ އަލިފާން ނިއްވަން އުޅުމުގެ ތެރޭގަ އެވެ.
  • އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް ހިނގާފައިހުރީ ކާއެއޗެތި ތެލުލުމުގެރޭގަ އެވެ.

ސަމާލުކަން ދެއްވަންވީ ކަންތައްތައް:


  • ހޭލާ ހުންނަވާށެވެ! ނިދި އައިސްފައި ހުރިނަމަ، ނުވަތ ބާރުގަދަ ބޭހެއް ބޭނުންކުރައްވައިގެން ހުންނެވިނަމަ، އުދުނު ކައިރީގައި ނުހުންނަވާށެވެ.
  • މަސްފަދަ އެއްޗެއް ތެލުލާނަމަ ނުވަތަ ގްރިލް ކުރައްވާނަމަ ނުވަތަ ފެން ހޫނުކުރައްވާނަމަ، އަބަދުވެސް ބަދިގެ ތެރޭގައި ހުންނަވާށެވެ.
  • ކާއެއްޗެއް ފިހެނީނަމަ ނުވަތަ ކުކުޅެއްފަދަ އެއްޗެއް ރޯސް ކުރައްވަނީނަމ، ބަދިގެތެރޭގައި ހުންނަވާށެވެ. އަދި އިރުއިރުކޮޅުން ވަމުންދާގޮތް ބައްލަވާށެވެ.
  • އުދުންމަތީގައި ހަރުލާފައި ހުންނަ ކުނިކޮޅުތަކާއި ލަކުޑިންހަދާފައިހުންނަ ދޭފަތާއި ސަމުސާފަދަ ތަކެތި އަދި ޕެކްކުރާ ކަރުދާސްފަދަ ތަކެތި އުދުނާއި ދުރުގައި ބަހައްޓާވާށެވެ. އެ ތަކެތިގައި އަލިފާން ހިފުން އަވަސްވާނެ އެވެ.

ބަދިގެތރޭގައި އަލިފާން ރޯވެއްޖެނަމަ:


  • ބޭރަށް ނުކުންނަވާށެވެ. ބޭރަށް ނުކުންނަވަމުން، ބަދިގޭގެ ދޮރު ލައްޕަވާށެވެ.
  • އަލިފާނުގެ ހާދިސާތަކާއި ގުޅިގެން އިމަރޖެންސީގައި ގުޅަންޖެހޭ ނަމްބަރު 118 އަށް ގުޅުއްވާށެވެ.
  • އަލިފާން ނިއްވަން އަމިއްލަފުޅަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާނަމަ، އެހެންމީހުން ބޭރަށް ނިކުންނވަން ވިދާޅުވާށެވެ.  އަދި ތިމާ އަމިއްލައަށް ބޭރަށް ނިކުންނަވަން މަގުސާފުތޯ ބައްލަވާށެވެ.
  • ކައްކަވާއިރު، ތެލީގެ ނުވަތަ ތަވާ މަތީ އަޅާނެ މަތިގަނޑެއް ކައިރީގައި ބައްވަވާށެވެ. އެއީ ތެލާއި ނުވަތަ ބަޓަރު ނުވަތަ މާޖަރިން އާއިއެކު އުފެދޭ ގްރީހުގައި އުފެދޭ އަލިފާން ނިއްވާލުމަށްޓަކައެވެ. ރަނގަޅަށް އިހޫވަންދެން ތެލީގެ މަތިގނަޑު ނުނގާ ބަހައްޓާވާށެވެ. އުދުނުން ކައްއކަވާނަމަ، އުދުން ނިއްވާލުމަށްފަހު އުދުނުގެ ދޮރުފަތް ލައްޕަވާލައްވާށެވެ.

ތެޔޮބެނުންކޮށްގެން ކާއެއްޗެތި ތައްރުކުރައްވާއިރު ސަމާލުކަން ދެއްވަންވީ ކަންތައްތައް:

މިޒަމާނުގެ ގޭގޭގެ ބަދިގެ ތަކުގައި އެންމެ ހިންގާ އެއް އައިޓަމަކީ ކުކިންގ އޮއިލް އެވެ.. ގިނަ ބާވަތްތަކުގެ ތެޔޮ ބޭނުންކޮށްގެން ކާތަކެތި ތައްޔާރުކުރައްވާއިރު، ތިރީގައި މިވާކަންތައްތަކަށް ސަމާލުކަން ދެއްވާށެވެ.

  • ތެލުލާން އުދާފައިހުރި އެއްޗަކަށް އަބަދުވެސް ސަމާލުކަން ދެއްވާށެވެ.
  • ދުންބޯޅަ ފެންނަނަމަ، ނުވަތ މާގަދަޔަށް ތެޔޮވަސްދުވާނަމަ، ވަގުތުން އުދުން ނިއްވާލއްވާށެވެ. އެހެން ނޫނީ، ތަވާ ނުވަތަ ތެލި ފަރުވާތެރިކަމާއިއެކު އުދުން މަތިން ނަންގަވާށެވެ. ދުން އަރާނަމަ ، އެއީ، ތެޔޮ މާބޮޑަށް ހޫނުވެފައިވާކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ.
  • ތެޔޮ ހޫނުކުރަމުން ދާންވާނީ ، ލަސްލަހުން، ބެނުންވާ ދަރަޖައަށް ހޫނުމިން މިންގެންދާގޮތަށެވެ.


  •  ހޫނު ތެލުތެރެއަށް ކާއެއްޗެތި އަޅުއްވަންވާނީ ، ތެޔޮ ބުރައިގެން ނުދާގޮތަށެވެ.
  • ތަވާ ނުވަތަ ތެލިތެރޭގައި އަލިފާން ރޯވެއްޖެނަމަ،  މަތިގަނޑު އަޅުއްވާށެވެ. އަދި ރަނގަޅަށް އަލފާން ނިވުނީމަނޫނީ މަތިގަނޑު ނުނަންގަވާށެވެ. އެހެންނޫނީ ، އަނެއްކާވެސް އަލިފާން ރޯވުމުގެ ފުރުސަތުބޮޑެވެ.  މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ފެން ނުޖައްސަވާށެވެ.
  • އަލިފާން ނުނިއްވުނުނަމަ، ގޭގެ އެންމެން ބޭރަށްނެރެ، އިމަރޖެންސީ ނަމްބަރަށް ގުޅާށެވެ. އަދި އަވަށްޓެރިންނަށް އަނގާށެވެ.

މައުލޫމާތު:
ނެޝަނަލް ފަޔަރ ޕްރޮޓެކްޝަން އެސޯސިއޭޝަން (އެން.އެފް.ޕީ.އޭ)
ދަ އޮތޯރިޓީ އޮން ފަޔަރ، އެލެކްޓްރިކަލް އެންޑް ބިލްޑިންގ ސޭފްޓީ

މޯލްޑިވްސް ނެޝަނަލް ޑިފެންސް ފޯރސް
ފަޔަރ އެންޑް ރެސްކިއު ސަރވިސެސް / ސަދަރން އޭރިއާ 





5/24/2015

ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް



ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް އަންނަނީ އެވެ. އެއީ ދުނިޔޭގައި އެންމެ ގިނަމީހުން ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރާ ޖޫންމަހުގެ 3 ވަނަ އާދީއްތަ ދުވަހެވެ. މިއަހަރު އެދުވަސް ދިމާވަނީ ޖޫންމަހުގެ 21 އަށެވެ. ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް އައުމުން ބައްޕަމެންނަށް އިޙުތިރާމް އަދާކުރުމާއި ބައްޕަމެންގެ ޚާއްޞަ ސިފަތަކުގެ މަތިން ހަނދާންކުރުމަކީ ބައްޕަމެންގެ ދުވަހު ބައްޕަމެންގެ ދަރިން ކުރާނެކަންތަކެވެ.

މިއީ، ބައޕަމެންގެ ދުވަސް ފެށިގެން އައިގޮތާއި ބައްޕަމެންގެ ދުވަހުގެ ޢާންމުކޮށް ހިންގާ ޙަރަކާތްތަކަކީ ކޮބައިތޯ ހޯދައިބެލުމަށް ކުރެވުނު މަސައްކަތެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް އުފަންވި ގޮތް، ދުނިޔޭގެ އެކިހިސާބުތަކުގައި ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރާ ދުވަސްތައް، ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރެވޭގޮތް، ބައްޕަމެންގެ ދުވަހު ފޮނުވާ ޢާންމު މެސެޖުތައް، ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރުން: އިސްލާމީ ވިސްނުމަކުން، މި ބައިތަކަށް އަލިއަޅުވާލެވިފައިވާނެ އެވެ.

ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް އުފަންވިގޮތް

ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް އުފާންވިގޮތްކަމަށް ބުނާ ދެ ގޮތެއް އޮވެއެވެ. ފުރަތަމަ ގޮތުގައި، އެދުވަސް ފެށުނީ 1910 ވަނައަހަރު ގެ ޖޫންމަހުގެ 19 ކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. ސޮނޯރޯ ސްމަރޓް ޑޮޑް ނަކަމަށް ކިޔުނު އެމެރިކާގެ އަންހެނަކަށް، މަންމަންގެ ފާހަގަކުރެވެމުންދިޔަ ވަގުތެއްގައި ފައްޅިން އިވެމުންދިޔަ ތަގްރިރެއްގެ އަޑުއަހާފައި، މަންމަމެންގެ ދުވަސްފަދައިން ބައްޕަމެންގެވެސް ދުވަހެއް އޮންނަންޖެހޭނެކަމަށް ގަބޫލުކުރެވިގެން އޭނާ އެކަމަށް މަސައްކަތްފެށީކަމަށް ބުނެވެއެވެ. އެއީ، 1909 ވަނައަހަރެވެ. ސޮނޯރޯ އަށް ގަބޫލުކުރެވުނު ގޮތުގައި މަންމަމެންގެ ދުވަހު މަންމަމެންނަށް އޮހެމުންދާ ޝުކުރުގެ ތަރާނާގެ ބައެއް ބައްޕަމެންނަށް ހައްގުވާނެއެވެ ( ދި އަރޓް އޮފް މޭންލިނެސް، 2008).

ސޮނޯރޮގެ ބައްޕައަކީ، އެމެރިކާގެ ސިފައިންގެ ތެރޭގައި ގިނަދުވަހު ޚިދުމަތްކޮށްފައިވާ، ވިލިއަމް ސްމާރޓެވެ. ވިލިއަމް ގެ އަންހެނުން ނިޔާވީ 6 ވަނަ ދަރިފުޅު ވިހެއުމުގެ ތެރޭގައެވެ. އެހެންކަމުން، 6 ދަރިން ބަލައި ބޮޑުކުރުމުގެ ބުރަ މަސްއޫލިޔއްޔަތު ވިލިއަމް އުފުލިއެވެ. އާމްދަނީ ހޯދީ ވޮޝިންގޓަނުގައި ހުންނަ އެ އާއިލާގެ ކުޑަކުޑަ ދަނޑެއްގައި ގޮވާން ހައްދައި ވިއްކައިގެންނެވެ. ބައްޕަ، ބައްޕަގެ 6 ދަރިންނަށް ދެމުންގެންދިޔަ ލޯތްބާއި އަޅާލުމާއި އަދި ދަރިން
ތަރުބިއްޔަތުކުރުމަށް ބައްޕަ ހިތްވަރާއިއެކު ކުރަމުން ދިޔަ މަސައްކަތަށް ޝުކުރު އަދާކުރުމުގެ ގޮތުން، ސޮނޯރޯއަށް ގަބޫލުކުރެވުނީ  އޭނާގެ ލޯބިވެތި ބައްޕައާއި އެ ބައްޕަ ފަދަ އެހެން ބައްޕަމެންނަށް ޝުކުރުގެ ޖިޒީއެއް އަދާކުރުމުގެ ދުވަހެއް އޮންނަންވާނެ ކަމަށެވެ. ސޮނޯރޮގެ އުއްމީދަކަށްވީ، އެދުވަސް އެއީ އޭނަގެ ލޮބުވެތި ބައްޕަ ނިޔާވި ދުވަސްކަމަށްވާ ޖޫންމަހުގެ 5 ވަނަދުވަސް ކަމުގައިވުމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އިންތިޒަމުކުރުމުގައި ދިމާވިދަތިތަކެއްގެ ސަބަބުން، ވޮޝިންގޓަނުގައި އެ ދުވަސް ފާހަގަކުރީ ޖޫންމަހުގެ 3 ވަނަ އަށްވީ އާދީއްތައިގައެވެ. 

ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފެށުނުގޮތްކަމަށް ބުނާ ދެވަނަ ގޮތަކީ، އެމެރިކާގައި   މައިނެއް ގޮވައި 368 ފިރިހެނުން ވަރަށް ބިރުވެރިގޮތަކަށް ދުނިޔެ ދޫކޮށްފައިވާތީވެ، އެމީހުންގެ ޒިކުރާ އާކުރުމުގެ ގޮތުން ބައްޕަމެންގެ ދުވަހުގެ ނަމުގައި ދުވަހެއް ފާހަގަކުރުމަށް ގްރޭސް ގޯލްޑަން ކްލޭޓަން ކިޔާމީހަކު ފައްޅިއާއިބެހޭ ވަޒީރަށް ލަފާދިނުމުން، އެކަމަށް އަމަލީ ސިފަގެނެވި 1908 ވަނައަހަރު ވެސްޓް ވަރޖިނިއާގައި ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރެވުނީކަމަށެވެ.


ކޮންމެއަކަސް، އެމެރިކާގެ އެކި އަވަށްތަކުގައި އަވަށުފެންވަރުގައި ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރެވެމުން ދިޔައެވެ. ހަމައެއާއެކު އެދުވަހަކީ، ރަސްމީ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި ހެދުމަށް ނުރަސްމީ މަސައްކަތްތަކެއް ފެށިގެން ކުރިޔަށްދިޔަ އެވެ. އެ މަސައްކަތުގައި އެންމެ އިސްކޮށް އުޅުނު އެކަކީ، ވިލިއަމް ޖެނިންގްސްބްރަޔަންޓެވެ. 1924 ގައި، ބައްޕަމެންގެ ދުވަހަކީ، ރަސްމީ ބަންދު ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖައްސަންޖެހޭ ދުވަހެއްކަމަށް އޭރު ހުންނެވި އެމެރިކާގެ 30 ވަނަ ރައީސު ކެލްވިން ކޫލިޖް ވިދާލުވިއެވެ. ނަމަވެސް، އެ ވާހަކަފުޅަކަށް އަމަލީ ސިފައެއް އޭރަކު އައިސްފައިނެތެވެ.

ރައީސް ނިކްސަން

1966 ގައި، އެމެރިކާގެ 36 ވަނަ ރައިސް ލިންޑަން ބީ. ޖޯންސަން ގެ ގަރާރަކުން ބައްޕަމެންގެ ދުވަހަކީ، ރަސްމީ ގޮތުން ފާހަގަކުރާ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖެއްސެވި އެވެ. އެދުވަސް ރަސްމީ ބަންދުދުވަހެއްގެ ގޮތުގުގައި ހަމަޖެއްސެވީ އެމެރިކާގެ 37 ވަނަ ރައީސް ރިޗަރޑް ނިކްސަން ގެ ވެރިކަމުގައި 1972 ގައެވެ. އެމެރިކާގެ ސަރުކާރުން އެދުވަސް ފާހަގކުރުމުގެ މަގުސަދަކަށްވީ، ދާޚިލީ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ވީދިފައިވާ އިޖުތިމާއީ ފޭރާން އަލުން ރަނގަޅުކޮށް ގައުމު އެއްބައިވަންތަކުރުމެވެ ( ވިކިޕީޑިއާ – ދަ ފްރީ އެންސައިކްލަޕީޑިއާ ).


ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރާ ދުވަސްތައް

The Best Dad
އެމެރިކާގައި ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރަން ފެށުމާއިއެކު، ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކުގައިވެސް އެމެރިކާގެ ނަމޫނާއާއި އެއްގޮތަށް ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރަން ފެށިއެވެ. ގިނަ ގައުމުތަކުގައި، އެއީ، ޖޫން މަހުގެ 3 ވަނަ އާދީއްތަ ދުވަހެވެ. ދެންހުރި ގައުމުތަކުގައި އެކި ތާރީޚުތަކުގައި ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހގަކުރަންފެށި އެވެ. ޖޫން މަހުގެ 3 ވަނަ އާދީއްތަ ދުވަހު ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރާ ގައުމުތަކަކީ، ބަހާމާސް، ބަނގްލާދޭޝް، ބަލްގޭރިއާ، ކެނެޑާ، ޗިލީ، ކޮލަމްބިއާ، ކޯސްޓަރިކާ، ކިއުބާ، ސައިޕްރަސް، ޗެކްރިޕަބްލިކް، ފްރާންސް، ގްރީސް، ގަޔަނާ، ހޮންގްކޮންގ، އިންދިއާ، އަޔަރލޭންޑް، ޖެމެއިކާ، ޖަޕާން، މެލޭޝިއާ، މޯލްޓާ، މޮރިޝަސް، މެކްސިކޯ، ނެދަރލޭންޑްސް، ޕާކިސްތާން، ޕެނެމާ، ޕެރެގްއާއީ، ޕެރޫ، ފިލިޕީންސް، ސިންގަޕޯރ، ސްލޮވާކިއާ، ސައުތުއެފްރިކާ، ޝްރީލަންކާ، ތުރުރީވިލާތް، އިނގިރޭސިވިލާތް ، މި ގައުމުތަކެވެ ( ވިކޕީޑިއާ – ދަ ފްރީ އެންސައިކްލޮޕީޑިއާ ). 

ދިވެހިރާއްޖޭގައިވެސް ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރާ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި ވިކިޕީޑިއާ އިން ފެންނަން އޮތީ، ޖޫންމުގެ 3 ވަނަ އާދީއްތަ ދުވަހެވެ. ނަމަވެސް، މިދުވަސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްވެސް ރަށެއްގައި އެއްވެސް ސިފައެއްގައި ފާހަގަކުރާކަން އެނގޭނެ މަޢުލޫމާތެއް ނުލިބުނެވެ.

ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރެވޭގޮތް

އެކި ގައުމުތަކުގައި ފަހަގަކުރާގޮތުގައި ކުދި ކުދި ތަފާތު ހުރިކަމުގައި ވިޔަސް، ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގކުރުމުގައި ގިނަ ގައުމުތަކުގައި، ބައްޕަމެން ނިދިން ހޭލާވަގުތަށް ހެދުނުގެ ނާސްތާ ބައްޕަގެ އެނދަށް ގެންގޮސް ދިނުމާއި ހެޔޮއެދުމުގެ ކާޑާއި މަލާއި ޗޮކްލެޓް، ގަމީސް، ޓައީ، އިލެކްޓްރޯނިކްގެ ކޮންމެވެސް ބާވަތެއް ފަދަ ހަދިޔާ އެއް ބައްޕަމެންނަށް ދެވެއެވެ. މީގެއިތުރަށް ބައްޕަ ފަރާތުގެ އާއިލީ ގުޅުން ވަރުގަދަ ކުރުމުގެ ގޮތުން، އާއިލީ ހަވިރުފަދަ ހަރަކާތެއް ބޭއވެ އެވެ. ސީ.އެން.އެން އިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި ބައްޕަމެންގެ ދުވަހަކީ، ދުނިޔޭގައި 4 ވަނައަށް އެންމެ ގިނައިން ކާޑް ފޮނުވޭ މުނާސަބާ އެވެ.


ގިނަ ގައުމުތަކުގައި ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގކުރެވެނީ ވަރަށް ފޯރިއާއި ޖޯޝާއި އެކީގައެވެ. އާއިލާ އަށް ބައްޕަގެ ފަރާތުން ލިބެމުންދާ އަގުނުކުރެވޭފަދަ އެހިތެރިކަމުގެ އަގު ވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ . ބައްޕަމެންގެ ދުވަހުގެ ރަސްމީ މަލަކީ ފިނިފެންމަލެވެ. 

ބުނެވޭގޮތުން، ބައްޕަމެންގެ ދުވަހުގެ ހަފުލާގައި ކޮންމެ ބައްޕައަކަށް ފިނިފެންމަލެއް ހަދިޔާކުރާގޮތަށް ހަމަޖެއްސި މީހަކީ، ދުވަހުގެ ބާނީ، ސޮނޯރޯ ލުއިސް ސްމަރޓް ޑޮޑް އެވެ. ބައެއް ގައުމުތަކުގެ ސަގާފަތުގައި މީހަކު ރަތް ފިނިފެންމަލެއް ޖަހައިގެން، ބައްޕަމެންގެ ދުވަހު ހުރެފިނަމަ ، އޭގެ މާނައަކީ، އެމީހެއްގެ ބައްޕަ ދިރިދުނިޔޭގައި އެބަހުރިކަމެވެ. ހުދު ފިނިފެންމާ ރަމްޒުކޮށްދެނީ އޭގެ އިދިކޮޅެވެ. ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ބައްޕަމެންގެ ދުވަހުގެ މަލުގެ ގޮތުގައި ލިލީމާ ވެސް ބެނުންކުރެ އެވެ. ކޮންމެއަކަސް،  ބައްޕަމެންގެ ދުވަހު އެންމެ ގިނައިން ފެނިގެންދާ އެއްޗަކީ މަލާއި މާޓުކުރިއެވެ.

ބައްޕަމެންގެ ދުވަހު ފޮނުވޭ މެސެޖްތައް

ބައްޕަމެންގެ ދުވަހު ބައްޕަމެންނަށް ކާޑާއި އެސްއެމްއެސް ފޮނުވައެވެ. ބައްޕަމެންނަށް ޚާއްސަ މެސެޖްތައް ލިޔެފައެވެ. އެގޮތުން ފޮނުވޭ ބައެއް މެސެޖްތަކުގެތެރޭގައި ތިރީގައިމިވާފަދަ މެސެޖްތައް ހިމެނެއެވެ. 


  •  އުފާވެރި ބައްޕަމެންގެ ދުވަހުގެ ހެޔޮއެދުންތައް ފޮނުވަން – ތިޔައީ އެންމެ ރަނގަޅު ބައްޕަ! 

  • ބައްޕަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ތިޔަކޮށްދެއްވާ ހުރިހާ ކަމަކަށްޓަކައި ޝުކުރު ދަންނަވަން – އުފާވެރި ބައްޕަމެންގެ ދުވަހެއް! 

  •  އަޅުގަނޑުމެންނަށްޓަކައި ބައްޕަ އަބަދުވެސް ހުންނަވާތީ ޝުކުރުދަންނަވަން – ތިޔައީ ވަރަށް ރަނގަޅު ބައްޕައެއް – ލޯބިވާ ދަރިފުޅު 

  • ދުނިޔޭގައިވާ އެންމެ ރަނގަޅު ބައްޕަ އަށް – އުފާވެރި ބައްޕަމެންގެ ދުވަހަކަށް އެދެން  

  • ދުނިޔޭގައިވާ އެންމެ ރަނގަޅު ބައްޕައަށް ދުނިޔޭގައިވާ އެންމެ ރަނގަޅު ދަރިންގެ ފަރާތުން ބައްޕަމެންގެ ދުވަހުގެ ހެޔޮއެދުންތައް ފޮނުވަމެވެ. 
ކޮންމެއަކަސް، ބައްޕަމެންގެ ދުވަހެއް ފާހަގަކުރަނީ، ބައްޕަމެންނަށް ޙައްޤު ޝުކުރު އަދާކުރުމަށާއި ބައްޕަވަންތަ ކަމާއި ބައްޕަފަރާތުގެ އާއިލީ ގުޅުން ވަރުގަދަ ކުރުމަށެވެ. މީގެ އިތުރަށް މުޖުތަމައުގައި ބައްޕަމެން އަދާކުރާ ދައުރު ފާހަގކޮށް އެކަމަށް ތައުރީފުކުރުމަށެވެ. 

ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރުން : އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން ބަލާލުން

ބައްޕަމެންގެ ދުވަހެއް ފާހަގަކުރުމުގެ ބޭނުމަކީ، ބައްޕަމެން ދަރިންގެ ހައްގުގުއި ކޮދޭހައި ކަންތައްތަކަށް ޝުކުރުވެރިވުމެވެ. އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމާއި ލޯބިވުމާއި އޯގާވެރިވުމާއި މި ކަންކަމަކީ އެންމެ މުހިންމު އަޅުކަންތައްތަކުގެތެރޭގައި ހިމެނޭކަންކަމެވެ. ﷲ ގެ އެއްކައުވަންތަކަން ގަބޫލުކުރުމަށް ކުރެއްވި އަމުރުފުޅާއި ވިދިގެން ދެން އަމުރު ކުރައްވަނީ މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަށެވެ.

ކުރުކޮށް ދަންނަވާނަމަ ދެންނެވެންއޮތީ، އަޅުގނަޑުމެންގެ ހަޔާތުގެ ކޮންމެ ދުވަހަކީ ބައްޕަ އާއި މަންމަގެ ދުވަހެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ މި ބަސްފުޅަކީ މައިންބަފައިންގެ މުހިންމުކަން އެނގޭ ބަސްފުޅެކެވެ.

އެކަލާނގެއަށް ނޫނީ ތިޔަބައިމީހުން އަޅުކަން ނުކުޅައުމަށާއި ، މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށްހިތުމަށް، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކަނޑައަޅުއްވައި އެންގެވިއެވެ. އެދެމީހުންކުރެ އެކަކު، ނުވަތަ އެދެމީހުން ތިބާ ގާތު  ތިބެ، މުސްކުޅިކަމާ ހަމަޔަށް ފޯރައްޖެނަމަ، އެދެމީހުންނަށް އުފް ވެސް ނުބުނާށެވެ. (އެބަހީ ނުރުހުމުގެ ކިތަންމެ ކުޑަބަހެއްވިޔަސް ނުބުނާށެވެ!) އަދި އެދެމީހުންނަށް އަޑުލައި ނަހަދާށެވެ! އަދި މާތްބަހުން އެދެމީހުންނަށް ބަސްބުނާށެވެ! އަދި އޯގާވެރިވުމުގެ ގޮތުން ، ނިކަމެތިކަމުގެ ފިޔަ، ތިބާ އެދެމީހުންނަށްޓަކައި ތިރިކޮށްލާށެވެ! އަދި ބުނާށޭވެ! އަޅުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެކޯއެވެ! ކުޑަކުއްޖަކު ކަމުގައި މިއަޅާވީދުވަހު، އެދެމީހުން މިއަޅާ ބަލައިބޮޑުކުރި ފަދައިން، އެދެމީހުންނަށް ރަޙުމަތް ލައްވައިފާދޭނވެ! (ޤުރުއާން، 17:23).

މައިންބަފައިންނަކީ، ދަރިންގެ ފުރިހަމަ އަޅާލުމާއި ލޯތްބާއި އިހުތިރާމް ލިބުން ޙައްޤު ބައެކެވެ. ހަމައެގޮތަށް، ދަރިންނަށް ލޯތްބާއި އަޅާލުމާއި އެހީތެރިކަން ދިނުމަކީ މައިންބަފައިންގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވާކަމެކެވެ. ދަރިންނާއި މައިންބަފައިން ﷲ އަންގަވާފައިވާގޮތަށް އެބައެއްގެ ޙައްގު އަދާކުރާނަމަ، އެއާއިލާއެއްހައި އޮންނާނީ ލޯބިވެތިކަމާއި ސުލްޙަމަސަލަސްކަމެވެ (މައްކާމަސްޖިދު. ކޯ.ޔޫކޭ،2015).

ހަގީގަތަކީ، ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް އަދި މަންމަމެންގެ ދުވަސް ފާހަގަކޮށް އެބައިމީހުންނަށް ލޯތްބާއި އިހުތިރާމްދީ ހެދުމަކީ، މުސްލިމުންގެ ހައިސިއްޔަތުން އަޅުގަނޑެމެން ވަކި ދުވަހަކު ކުރަން އޮތްކަމެއްނޫނެވެ. އަދި ވަކި ދުވަހަކު ކޮށްލުމަކުން ފުދިދާނެ ކަމެއްނޫނެވެ. އެކަމަކު، އެއީ ދަރިންގެ މައްޗަށް ހަމަކޮންމެ ހިދުކޮޅަކުވެސް ވާޖިބު ކަމެކެވެ. ވަކި ދުވަހަކު އެ ދުވަސް ފާހަގަކޮށް ބައްޕަމެންނަށް ޝުކުރު އަދާކުރުމަކީ ، މައިންބަފައިންނަށް ކުރެވޭ ބޭއިހުތިރާމަކަށްވެދާނޭކަމެކެވެ.  އެއީ، މައިންބަފައިންގެ ހައްގުގައި ލަދުވެތިކަމެކެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންގެ ހަޔާތުގެ ކޮންމެ ވަގުތުކޮޅަކީ، މައިންބަފައިންނަށްޓަކައިވާ ދުވަހަކަށް ހަދަމާތޯ އެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންނަކީ، މައިންބަފއިންނަށް ހެޔޮކޮށްހިތާ ، އެމީހުންދެކެ ލޯބިވާ، އެމީހުންނަށްޓަކައި ހެޔޮ ދުޢާކުރާ  ބައެއްކަމުގައި ލައްވާށި އެވެ.

ނޯޓް: މަންމަމެންގެ ދުވަސް، ބައްޕަމެންގެ ދުވަސް، ކުޑަކުދިންގެ ދުވަސް ފަދަ ދުވަސްތައް ފާހަގަކުރުމަކީ ދީނީގޮތުން މައްސަލައެއް އޮތްކަމެއްނޫންކަމަށް  ޑރ. މުޙައްމަދު ޢިޔާޟް ޢަބްދުއްލަޠީފް ވިދާޅުއެފައިވެ އެވެ. 


މައުލޫމާތު ނެގި ވަސީލަތްތައް:

ވިކިޕީޑިއާ - ދަ ފްރީ އެންސައިކްލޮޕީޑިއާ (2015) http://en.wikipedia.org/wiki/Father%27s_Day

ދިއަރޓް އޮފް މޭންލިނެސް (2008) އަ ބްރިފް ހިސްޓްރީ އޮފް ފަދަރސް ޑޭ. http://www.artofmanliness.com/2008/06/11/a-brief-history-of-fathers-da

ސެލެބްރޭޓިންގ ފާދަރސްޑޭ އިން އިސްލާމް (2015) http://www.makkahmasjid.co.uk/wp/index.php/2010/06/20/celebrating-fathers-day-in-islam/